قصر فرهاد
صفحات وبلاگ
کلمات کلیدی مطالب
نویسنده: فیض اله پیری - ۱۳۸٤/۱٠/۱٦

بیانیه ی اعلام موجودیت تشكیل جبهه متحد كرد
12 دی 84
سیروان نیوز: همزمان با كنفرانس مطبوعاتی مهندس »بهاء الدین ادب« و »صالح نیكبخت« از اعضای موسس جبهه متحد كرد برای اعلام موجودیت این تشكل، بیانیه ای با امضای مهندس ادب و با عنوان بیانیه فراخوان جبهه متحد كرد منتشر شد كه در آن روند تشكیل، ضرورت تاسیس و چشم اندازهای پیش روی این تشكل تازه تاسیس تدوین شده است. سیروان جهت اطلاع رسانی به مخاطبان خود متن این بیانیه را به شرح زیر منتشر می كند.


بیانیه ی فراخوان تشكیل جبهه متحد كرد
هم میهنان عزیز ایرانی
خواهران و برادران كرد

تاریخ 2700 ساله ایران به عنوان وطن همه ایرانیان از هر قوم و ملتی نشان داده است كه دغدغه حفظ وحدت ملی و تمامیت ارضی ایران همواره محور پیوستگی نژادی و تاریخی ایرانیان بوده و این پیوستگی راز بقای ایران و نجات كشور در مقابل هجوم و اشغال بیگانگان می باشد. كردها به عنوان بخشی از ایرانیان اصیل از آسیای صغیر و رشته كوههای توروس تا دره ها و دامنه های زاگرس از دیرباز و آن زمان كه نیاكان آنان نخستین حكومت پادشاهی را بنیاد نهادند و تمام ساكنان ایران زمین را در زیر پرچم حكومت ماد متحد نمودند، نخستین منادیان وحدت و یكپارچگی ارضی ایران بوده اند. مادها حقوق همه ملل و اقوامی را كه در ایران زمین با تمام گستردگی جغرافیایی آن زندگی می كردند به رسمیت شناخته و با آنان به نیكی رفتار كرده اند.
در دوران اسلامی هم هر گاه در ایران یا سرزمینی دیگر قدرت سیاسی در دست كردها بوده یا فرماندهی لشكری را به عهده داشته اند سلاطین و امرای كرد نه تنها حقوق اقوام و ملل دیگر و پیروان سایر ادیان را محترم شمرده و موجبات پیشرفت و آبادانی مناطق تحت فرمانراوایی خود را فراهم كرده اند، بلكه حتی در میدان جنگ با دشمنانی كه بر آنها تاخته و شمشیر كشیده بودند جوانمردانه رفتار كرده اند، كردار سلطان صلاح الدین ایوبی و كریم خان زند با دشمنان،‌و خاندان های حسنویه و بابان و گنجعلی خان سردار نامی كرد در مصر و ایران و عراق كنونی گواهان این مدعا به درازای تاریخ می باشد. این وضع تا زمانی كه شاهدان ناتوان و حكام بی لیاقت موجب تجزیه ایران شده و بخش هایی از منطقه كردنشین زیر سلطه بیگانگان قرار گرفت، ادامه داشت.
با وجود این سابقه روشن، كسانی كه بقای خود را در ایجاد اختلاف و تفرقه در میان ایرانیان می دانند،‌ مستقیما و یا با تحریك دشمنان قسم خورده ایران و برای سرپوش نهادن بر اهداف و جنایات و ناتوانی های خود نغمه ساز كرده و ما كردها را كه افتخار تشكیل نخستین حكومت متحد كننده همه ساكنان این سرزمین را داشته ایم متهم به تجزیه طلبی می كنند. در حالی كه كرد ایرانی است و توطئه گران با ایجاد تفرقه و نفاق در میان كردان از یك طرف و كردها و سایر اقوام ایرانی از طرف دیگر، گسیختگی وحدت ایران را هدف قرار داده اند.
هم میهنان گرامی
در پنج سده ی گذشته حكومت های ایران همواره حقوق مردم كرد را تضییع كرده اند. اگر بر سایر مردم ستم روا می شد این ستم در مورد كردها مضاعف بود، به فرهنگ ملی كرد: زبان، آداب و رسوم و عقاید آنان و ... توجه لازم نشده است. از آموزش به زبان كردی و انتشار كتاب و نشریه به این زبان جلوگیری به عمل آمده است. در 26 سال اخیر هم كه طبق قانون اساسی می بایست زبان كردی در مدارس منطقه كردنشین تدریس شود، درخواست های مكرر و مستمر مردم و نمایندگان آنان در این مورد بی پاسخ ماند. صدا و سیما كه می بایست مروج و احیاگر فرهنگ ملی و تقویت كننده زبان های ایرانی در كنار زبان فارسی باشد نه تنها اهتمامی به این كار نمی دهد، بلكه روز به روز كیفیت برنامه های كردی را از لحاظ محتوایی محدودتر كرده است. معدود نشریات مناطق كردنشین یا توقیف شده و یا با محدودیت انتشار روبه رو شده است. محدودیت چاپ كتاب به زبان كردی نیز از مواردی است كه كمتر نویسنده، شاعر، ناشر و روشنفكری است كه با مشكلات آن مواجه نشده باشد. موسیقی كردی كه ایرانیان به آن دلبستگی ویژه دارند چنان با تنگناهای آشكار و پنهان روبه رو است كه اكثر هنرمندان و گروه های نام آشنای موسیقی كردی یا جلای وطن كرده و یا خانه نشین شده اند.
مناطق كردنشین در مجموع از لحاظ شاخص های توسعه اجتماعی مانند: آموزش و بهداشت و درمان و تامین اجتماعی با هیچ یك از استان های مجاور قابل مقایسه نمی باشد. نتایج عدم توسعه اجتماعی و مشكلات اقتصادی چنان نگران كننده است كه دل هر انسان شرافتمندی را به درد می آورد. به عنوان مثال در حالی كه تا 30 سال پیش تعداد معتادان بعضی از شهرهای كردستان انگشت شمار و انگشت نما بود، امروز این تعداد حتی در شهرهای كم جمعیت منطقه به هزاران نفر رسیده است.
از لحاظ اقتصادی با وجود برخورداری مناطق كردنشین از مهم ترین عوامل و منابع رشد و توسعه اقتصادی (آب،‌ خاك، اقلیم، كانی ها و مواد اولیه صنایع مختلف، نیروی انسانی ماهر و منضبط، موقعیت جغرافیایی مناسب از نظر تجارت داخلی و منطقه ای) همچنان در پایین ترین سطح از نظر درآمد سرانه و رفاه در بین استان ها و مناطق كشور قرار دارد و دستخوش عوارض شدید عقب ماندگی های اجتماعی، اقتصادی و غنی (مهاجر فرستی، بیكاری مزمن، فقر، عقب ماندگی تكنولوژیكی در همه بخش های اقتصادی) است.
از لحاظ سیاسی نیز نه در صد سال گذشته و نه طی 26 سال اخیر (به جز دوران محدودی)، حتی اجازه اداره شهرها به كردها داده نشده است. ایجاد تشكل های سیاسی در این مناطق با موانع جدی رو به رو می باشد. نگاه امنیتی به منطقه همواره نخبگان و دلسوزان كرد را در بیم و هراس قرار داده است. مردم به عنوان صاحبان واقعی قدرت تقریبا نقشی در اداره این مناطق و نظارت بر كار مسئولان ندارند. كردها در مدیریت سیاسی كلان و میانی كشور نیز نقشی نداشته و تاكنون كمتر مقامی به نام كرد در سطح وزارت یا معاونت وزیر و یا مدیریت سایر قوا داشته اند. علیرغم اینكه شجاعت و میهن دوستی كردها زبانزد است و در گذشته بهترین سرداران و امرای ارتش از كردها انتخاب شده اند، در 26 سال گذشته كمتر كردی به مقام امیری و فرماندهی در نیروهای مسلح منصوب شده است.
مجموعه عوامل فوق باعث شده كه بین مردم مناطق كردنشین و حاكمیت سیاسی كشور شكاف آشكاری به وجود آید و هرگونه اعتراض و حتی انتقاد مردم به جای پاسخ منطقی و با گفتمانی سیاسی، با تندی روبه رو شده و یا انگی به آن زده اند. هر گاه در برهه ای نمایندگان منتخب مردم جهت اقدامی پركردن این شكاف آشكار به عمل آورده اند به جای استقبال از آنان راه حذف آنها را در پیش گرفته اند. برخوردهای حذفی، و بی پاسخ ماندن مطالبات مردم كه هر روز تعداد آن بیشتر و حل آن مشكل تر می گردد، موجب شده است كه استقبال مردم از انتخابات مجلس، ریاست جمهوری و شوراها در مناطق كردنشین در پایین ترین سطح در كشور قرار گیرد.
هم میهنان عزیز
انباشت مطالبات فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و سیاسی مردم در این مناطق و عدم پاسخگویی حاكمیت به این مطالبات، و فقدان سازمانی فراگیر كه بیانگر خواست ها و زبان مشترك مردم كرد باشد، ضرورت ایجاد تشكلی فراگیر از همه ی فعالان سیاسی و نخبگان مردم كه بتواند در این شرایط نماینده مردم كرد با هر دین و مذهب و عقیده ای و در هر كجای ایران را باشد فرا روی ما قرار می دهد.
هیات موسس با درك شرایط تاریخی و ضرورت پیگیری خواسته های مردم،‌ خواهان تشكلی است كه پیگیر حقوق تضییع شده مردم كرد باشد. ما به عنوان موسسین با اتكاء به خداوند متعال و اعتقاد به حفظ وحدت و تمامیت ارضی ایران، از همه اشخاص حقیقی یا حقوقی مدافع حق توسعه مردم مناطق كردنشین دعوت می كنیم كه در چارچوب قانون اساسی و قوانین جاری كشور و میثاق ها و اعلامیه هایی كه كشورمان در مراجع و سازمان های بین المللی پذیرفته است،‌با تشكیل جبهه ای واحد و با توجه به گستره ی خواسته های مردم در حوزه های مختلف فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و سیاسی در هر زمینه ای كه اشخاص توانایی دارند به صورت ممكن همكاری و كمك نمایند.
بر این تاكید می كنیم پیگیری این مطالبات به صورت مدنی و مسالمت آمیز می باشد و هر گونه اعمال خشونت در مطالبه و تحقق خواسته ها و یا در واكنش به آن را از هر طرف مردود و محكوم می دانیم. در تشكلی كه ما خواهان ایجاد آن هستیم كلیه اشخاص فعال در حوزه های سیاسی و اقتصادی و اجتماعی و فرهنگی می توانند با حفظ مواضع و سلایق خود، حول محورها و مشتركاتی چون: مردم سالاری بر پایه دفاع از آزادی بیان، آزادی اندیشه، آزادی تشكیل اجتماعات قانونی، حفظ كرامت انسانی و حاكمیت قانون و عدالت اجتماعی بر مبنای رفع تبعیض در بین مردم،‌عدم تحقیر انسان ها و برخورداری آحاد مردم از حقوق برابر، حاكمیت شایسته سالاری به جای وابسته سالاری و جلوگیری از بهره وری افراد خاص از رانت های سیاسی و اقتصادی و اجتماعی و فرهنگی، متحد شده و ضمن فعالیت پیگیر جهت نهادینه كردن این خواسته ها و حفاظت از آن، در راه توسعه متوازن مناطق كردنشین در هر چهار حوزه فوق فعالیت كنند. فعالیت حول سه محور دموكراسی، عدالت و توسعه متوازن مستلزم وحدت و اتفاق همگانی است. امروز زمان اتحاد و اتفاق و همدلی و همراهی و همزبانی است. تفرقه ما را محروم تر و دورتر از هم نموده و تفرقه اندازان را به اهداف خود نزدیك تر خواهد كرد.
تاریخ گواهی می دهد كه ما كردها همچون سایر هم میهنان ایرانی خود غالبا از عدم اتحاد و تفرقه ی داخلی شكست خورده ایم. نخبه كشی و تخریب چهره های درخشان كرد با دست خویش در تاریخ ما سابقه زیانباری دارد. شكست جنبش های كرد همیشه ناشی از قدرت و یا توطئه دشمن نبوده است. تفرقه، فقدان تشكل واحد و برنامه مشخص و یا طرح خواستهای ناهماهنگ با شرایط زمانی از عوامل اصلی این شكست ها بوده است.
تاریخ پر فراز و نشیب كشور و سرگذشت مردم كرد نشان داده است كه هیچ گروهی تاكنون نتوانسته و نمی تواند مدعی رهبری سیاسی همه مردم باشد. هر فرد و گروهی كه با هدف حذف دیگران به میدان آمده و یا فعالیت دیگران را نافی بقای خود بداند قبل از رقیب از بین می رود.
به همین جهت حل مسایل كردستان و كوشش برای نیل به دموكراسی، عدالت و توسعه متوازن مستلزم ایجاد جبهه متحدی از فعالان سیاسی، احزاب، انجمن های زنان و جوانان و دانشجویی و صنفی و كانون های فرهنگی و تشكل های غیر دولتی (NGO) است كه مستقل و بدور از وابستگی در تعامل و همكاری با تشكل های ملی كشور باشد.
این جبهه شبیه، رقیب و بدیل هیچ حزب و سازمانی نیست و می تواند از گرد هم آوردن پتانسیل ها و امكانات موجود ولی پراكنده، پشتوانه ای گرانسنگ در راه تحقق اهداف فوق به دست آورد. در خاتمه تاكید بر این نكته ضروری است كه تشكیل جبهه متحد كرد و تحقق آن، زمینه مشاركت موثر كردها در تصمیم گیری ها و تصمیم سازیهای ملی و منطقه ای و حفظ منافع و  تحكیم همبستگی مردم كشور را فراهم می آورد. بنابراین نباید فراخوان تشكیل جبهه متحد كرد موجب تمركز نگاه ویژه، و بسیج سخنرانان و تریبون ها علیه این جبهه شود. انتظار داریم رسانه های همگانی سراسر كشور به ویژه نشریات محلی كه به زبان های كردی و فارسی و غیره منتشر می شوند در اطلاع رسانی و فراهم كردن زمینه گسترده برای ایجاد این جبهه به ما كمك كنند. ما برای تحقق اهداف فوق دست دوستی و همكاری و اتحاد به سوی همه آزادی خواهان و عدالت طلبان دراز می كنیم.

نویسنده: فیض اله پیری - ۱۳۸٤/۱٠/۱٦

اصلاح طلبان كرد حركت خود را ادامه می دهند/ گزارش سیروان از نشست ششم در تهران
5 دی 84
فیض اله پیری - تهران: اصلاح طلبان كرد در تازه ترین نشست خود در تهران با ابقای »عبدالله رمضان زاده« به عنوان رئیس و انتخاب »جلال جلالی زاده« به عنوان دبیر، تاكید كردند كه در عرصه سیاسی ایران و كردستان جدی تر از گذشته حضور خواهند یافت.

در نشست ششم اصلاح طلبان كرد كه با حضور »بهاء الدین ادب« از اعضای موسس»جبهه متحد كرد« برگزار شد،‌ اعضای شورای هماهنگی از یازده نفر به هفت نفر كاهش یافت و بدین ترتیب عبدالله رمضان زاده، جلال جلالی زاده، سید مسعود حسینی، مرادویسی، مرتضی دارایی، محمد یزدان پناه و محمد دره وزمی به عنوان اعضای جدید این شورا انتخاب شدند.
اصلاح طلبان كرد با تاكید بر دیدگاه های مشترك این گروه و جبهه متحد كرد كه وجود هر كدام نافی دیگری نخواهد بود، بر تعامل با همدیگر تاكید كردند. برگزاری جلسات دو هفته ای شورای هماهنگی در تهران و نشست هم اندیشی دو ماهانه در شهرهای كردنشین، مذاكره با جبهه دموكراسی خواهی از دیگر تصمیمات نشست ششم اصلاح طلبان كرد بود.
*در عرصه سیاسی می مانیم
رمضان زاده، رئیس شورای هماهنگی اصلاح طلبان كرد با تاكید بر ماندن اصلاح طلبان كرد در عرصه سیاسی و لزوم نقد بی رحمانه این گروه از سوی منتقدان، گفت: ما در انتخابات ریاست جمهوری در مناطق شهری آرای زیادی كسب كردیم اما در مناطق روستایی این موفقیت كمتر بود. نبود وسیله ارتباطی و تخریب شدید از سوی مخالفان مانع ارتباط  بیشتر ما با مردم شد. او گفت: اعضای این تشكل كردی، ایرانی بودن،فعالیت در چارچوب قانون، تاكید بر هویت كردی، اصلاح طلبی و آزادی خواهی را محور حركت خود قرار داده و تاكید بر اجرای عدالت در منزل اجتماعی و حقوق شهروندی، توزیع ثروت و قدرت سیاسی و حركت اصلاح طلبانه و مسالمت آمیزرا از برنامه های اصلی خود می دانند و بر همین اساس در عرصه سیاسی كشور حضوری جدی خواهند داشت. او گفت:ما هیچ حركت سیاسی مسالمت آمیز از سوی كردها و غیر كرد را نفی نمی كنیم، حتی می توانیم با جبهه متحد كرد مواضع مشترك در خصوص برخی مسایل داشته باشیم و با هر كسی كه به دنبال خواسته های كردها از راه مسالمت آمیز باشد همكاری می كنیم.
رمضان زاده با بیان اینكه اصلاح طلبان كرد نه تمام، بلكه حداقل خواسته های كردها را مطرح كرده اند،‌ تاكید كرد كه این گروه وعده های دولت جدید در خصوص عدالت و مهرورزی را دنبال خواهد كرد و نسبت به اجرای این برنامه ها در مناطق كردنشین بی تفاوت نخواهد بود. از جمله دیده بان وعده های احمدی نژاد رئیس جمهور در سفر به ایلام و قول رفع محرومیت از این استان در پایان دولت وی خواهد بود.
به گفته ی رئیس شورای هماهنگی اصلاح طلبان كرد رفتار كردها در انتخابات ریاست جمهوری 84 با حفظ هویت اعتراضی خود با سال 76 تغییری نكرده و هر دورفتار نفی وضع موجود بود.
او گفت: اصلاح طلبان كرد با مردم رفتار پوپولیستی نداشته و نخواهد داشت، چون این گونه دستاورد سیاسی به صورت پوپولیستی هم از دست خواهد رفت. وی كه این توضیحات را در پاسخ به پیشنهاد یكی از حاضران جلسه مبنی بر تغییر نام اصلاح طلبان كرد، ارایه می كرد، افزود: اصلاح طلبان كرد،‌ نخستین حركت رسمی سیاسی قانونی را در مناطق كردنشین آغاز كردند. ما پیشتر سابقه فعالیت جمعی نداشتیم و با همه محدودیت هایی كه برای ما ایجاد شد، تلاش كردیم، اما تغییر نام این گروه را حركتی مثبت نمی دانم و ما با حركتی جدی تر در عرصه سیاسی می مانیم. وی گفت: كار سیاسی بدون پشتوانه مالی امكان ندارد كه ما هم نداشتیم اما به دنبال آن هستیم كه با نخبگان، دانشگاهیان و حتی روحانیون ارتباط برقرار كنیم.
*من اصلاح طلب ساختاری هستم
»بهاء الدین ادب« نماینده سابق سنندج، دیواندره و كامیاران در مجلس ششم و از اعضای اصلی تشكل تازه تاسیس »جبهه متحد كرد« كه به عنوان مهمان در جلسه اصلاح طلبان كرد، شركت داشت در تحلیل خود پیرامون تقسیمات اصلاح طلبان، گفت:» اصلاح طلبان پیشرو« با محوریت اصلی جبهه مشاركت و سازمان مجاهدین انقلاب فعالیت می كنند. »اصلاح طلبان سنتی« در اطراف چهره هایی چون كروبی و هاشمی [رفسنجانی] گرد هم آمده اند و »اصلاح طلبان ساختاری « نیز انشعابی هستند كه به دنبال اصلاح ساختاری و حقوقی در قدرت هستند كه بدون آن اصلاحات امكان پذیر نیست.اوگفت: من به عنوان فردی كه خود را اصلاح طلب ساختاری می دانم و بیانیه هایی هم منتشر كرده ام، مفتخر هستم كه در انتخابات ریاست جمهوری شركت نكرده ام. ادب كه اظهاراتش متفاوت با دیگر شركت كنندگان جلسه بود،گفت: اصلاح طلبان نتوانستند با جامعه ارتباط برقرار كنند و در عمل انحصار طلب و در شعار اصلاح طلب بودند. واقعیت آن است كه اصلاحات شكست خورد. در حالی هم جایگاهی ندارند و پیروان آن باید به دنبال آسیب شناسی این جریان باشند.
او گفت: اصلاح طلبان در مجلس ششم من را به عنوان رئیس نظام مهندسی تهران و رئیس انجمن شركت های ساختمانی به كمیسیون عمرانی راه ندادند، اما دو عضو روحانی را به عضویت این كمیسیون درآوردند. »جلالی زاده« را در هیئت رئیسه مجلس راه ندادند ،به  »رئوف قادری«نماینده سابق پاوه وجوانرود كه در مجلس پنجم سینه سپر كرد بعداز پایان مجلس به او فقط حكم كاغذی مشاور وزیر دادند.
ادب گفت: وقتی ما خودمان همدیگر را قبول نداریم چگونه ... ؟ در جریان انتخابات ریاست جمهوری قرار بود ما رمضان زاده را به عنوان كاندیدای اختصاصی كردها معرفی كنیم و گفتیم تكلیف شرعی است،اما اصلاح طلبان طوری دیگر عمل كردند.
عضو جبهه متحد كرد گفت: من تنها یك عضو ساده از این گروه هستم و حركات ما هم نفی خشونت، مسالمت آمیز و تلاش برای ظرفیت های اجرا نشده قانون اساسی و به دنبال عدالت در زمینه های فرهنگی، اجتماعی و سیاسی هستیم.
به گفته وی، در زمان مجلس پنجم یك تشكل غیردولتی تحقیقی به عمل آورد كه نشان داد مناطق كردنشین از نظر اعتیاد و مواد مخدر پاك ترین نقطه كشور است، اما امروز تا دل روستاهای كردستان این موضوع نفوذ كرده است. آمار طلاق در سقز بالاست و خودسوزی در ایلام بیشترین رقم را نشان می دهد، علت چیست؟ علت همین {...} است. وی افزود: اینكه اصلاح طلبان كرد برای حقوق كردها تلاش می كنند،‌تایید می كنم، اما این شیوه را قبول ندارم.
*كردها پیشتاز اصلاح طلبی هستند
»جلال جلالی زاد« كه در نشست ششم اصلاح طلبان كرد به عنوان دبیر انتخاب شد، در سخنان خود ابراز عقیده كرد كه كردها پیشتاز اصلاح طلبی هستند ، حتی پیش از آغاز جنبش دوم خرداد به دنبال اصلاح امور بوده اند.
او گفت: اصلاح طلبان كرد گروهی نیستند كه به خاطر انتخابات به میدان آمده باشند و بعد از آن فعالیت خود را تعطیل كنند، این حركت ادامه دارد.به گفته وی، تشكیل دیگر گروه های  كردی نه تنها منفی، بلكه فرصتی برای پیگیری مطالبات كردهاست و ما باید از هر فرصت وفضایی كه در تحقق  مطالبات كردهاتاثیر داشته باشد استفاده كنیم.
 نماینده سابق سنندج درمجلس ششم افزود: اصلاح طلبی واقعیتی در دنیای امروز است كه با هیجانات و حركت های خشونت آمیز جواب نمی دهد، باید با بكارگیری روش های كم هزینه به دنبال آن باشیم و هیچ دسته و گروهی به اندازه ما كردها هزینه اصلاح طلبی را نپرداخته است.
وی گفت: ما برای تحقق خواسته هایمان هیچ راهی جز اصلاح طلبی و حركت بر اساس قانون و مسالمت آمیز نداریم.
او تاكید كرد كه در سال هااخیر دولتمردان  شعارهایی مانند »مهرورزی«، »عدالت طلبی« و» ایران برای همه ایرانیان« راسر داده اند،‌اما كردهااز حداقل سهم و مطالباتشان  بی بهره هستند. ما به لحاظ نیروی انسانی استعداد و سرمایه كم نداریم، اما بی عدالتی در توزیع امكانات بسیاری از استعدادها را از بین برده، با این حال حركت حق خواهی كردها متوقف شدنی نیست.
جلالی زاده گفت: ما به دنبال عدالت و حقوق خود هستیم و دست تعاون و همكاری به سوی همه دراز می كنیم. به گفته وی، كردها باید خود را باور كنند و ابزار دست دیگران قرار نگیرند.
*حركت اصلاح طلبان كرد موفق بود
»عبدالله سهرابی« نماینده سابق مریوان در مجلس ششم نیز در سخنان خود گفت:‌ حركت اصلاح طلبان حسب ضرورت زمان  لازم بود ، اگر چه من كمتر در این جلسات شركت داشته ام اما حركت آنان موفق بود.
به گفته وی هر چند اصلاح طلبان به نتیجه مورد نظر نرسیدند اما باید به نسبت زمان شیوه ها و تاكتیك ها را برای رسیدن به هدف مورد نظر عوض كنند. وی به تاكید گفت: من تفاوتی بین مطالبات جبهه متحد كرد و اصلاح طلبان كرد نمی بینم و وقتی مقایسه می كنم با هم همسو و همفكر هستند و تعارضی بین آنها نمی بینم.
او گفت: با توجه به این اشتراكات مردم توقع دارند كه این دو گروه باهم متحد شوند،‌هر چند كه در مواردی با هم اختلاف نظر داشته باشند.
سهرابی در ادامه سخنان خود اظهار داشت: در فراكسیون نمایندگان كرد در مجلس ششم هم اختلافاتی وجود داشت، اما ما روی نقاط مشترك به توافق رسیدیم، در اینجا باید همین شیوه را ادامه دهیم.
وی گفت: من خودم را عضو اصلاح طلبان و جبهه متحد كرد می دانم.
*در دولت جدید باید مطالبات گسترده تری مطرح كرد
»محمد دره وزمی« از فعالان سیاسی قروه گفت: مهم نیست كه كردها به دولت جدید راه یابند یا نه، ناكامی هم مطرح نیست، بلكه اصل مطالبات مهم است كه اصلاح طلبان كرد باید آن را در سطحی گسترده تر مطرح كنند.
او گفت: امروز تنها تغییرنگاه به كردهااصل نیست، بلكه باید رفتار حاكمیت نسبت به كردها تغییر كند. وی افزود: گفتمان دو گروه اصلاح طلبان كرد و جبهه متحد كرد با هم تفاوتی ندارند، بنابراین بحث تعامل و رویایی در این بین وجود ندارد بلكه به علت اهداف مشترك می شود در مقاطع مختلف موضع مشترك داشت و به هر شكل كه اعضای این دو گروه صلاح می دانند، روی فعالیت و مواضع مشترك تاكید كنند كه به نفع مردم هست.
دره وزمی خواستار آن شد كه اصلاح طلبان كرد برای دفاع از »حقوق شهروندی» و »حاكمیت رای مردم« ازجبهه دموكراسی خواهی حمایت كنند.
*كردها از مطالبات خود عقب نشینی نمی كنند
»رئوف قادری« نماینده سابق پاوه و اورامانات در مجلس پنجم از دیگر سخنرانان نشست اصلاح طلبان كرد بود كه تاكید كرد: مطالبات كردها تاریخی است، تغییری در آن روی نمی دهد و كردها از آن عقب نشینی نمی كنند.
او گفت، وضعیت اپوزیسیون به ما تحمیل شده و محصول یك شرایط تاریخی است وگرنه ما دوست داریم در حاكمیت سهیم باشیم.
وی با تقسیم بندی جنبش های كردی به »مذهبی«، »فئودالی« و »امروزی« (مدرن) گفت: امروز جنبش های سیاسی و اجتماعی در دفاع از مطالبات تاریخی مردم كرد تنها ادبیات خود را تغییر داده اند وگرنه مطالبات تاریخی تفاوتی نكرده است.
قادری گفت: شرایط امروزی دوران گذار و بسیار كوتاه است كه كردها هم باید با تاكتیك مناسب از آن عبور كنند. اگر مطالبات را هم كاهش دهیم، جامعه كردی دچار یاس و ناامیدی می شود.
به عقیده وی، باید با استفاده از شعار »عدالت« در دولت جدید، به دنبال مطالبات كردها بود، عدالت هم فقط توزیع سهم نیست، بلكه عدالت اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی هم هست كه دستیابی به آن فقط ازراه سیاسی امكان پذیراست.
او گفت: ما باید مطالبات از دولت و حاكمیت را دسته بندی كنیم. وی در بخش دیگر از سخنان خود افزود: روزگاری عده ای می گفتند اصلاح طلبیم اما امروز آنان را در جمع خود نمی بینیم، در حق دفاع از حقوق ملت سكوت می كنند و به هنگام تقسیم حلوا در صف اول هستند.
*مطالبات باید به بدنه جامعه منتقل شود
كمال كنكاش دیگر عضو اصلاح طلبان كرد از جنوب آذربایجان غربی با تاكید بر انتقال مطالبات كردها از نخبگان به بدنه جامعه گفت: اصلاح طلبان و محافظه كاران در مواردی در مورد كردها و اهل سنت تفاوت دیدگاه دارند، اما در نهایت در یك سیاست مشخص و نفطه مشترك به هم می رسند. او گفت: ما نباید از ریزش نیروها نگران باشیم، چون جمع كوچك وبا كیفیت بهتر از جمع بیشترو بی كفایت است. وی تاكید كرد كه اگر حتی تنها بمانیم باید به راه خود ادامه دهیم چون رسالت تاریخی داریم.
*كردها از خلاء تشكیلاتی رنج می برند
»كیوان مهرگان« از فعالان سیاسی اسلام آباد غرب و روزنامه نگار جوان مقیم مركز خلاء تشكیلاتی را از مشكلات مهم كردها ذكر كرد. به اعتقاد او گروه اصلاح طلبان كرد می تواند این خلاء را پر كند.
وی با اشاره به شكل گیری جبهه دموكراسی خواهی و حقوق بشر كه از ائتلاف گروهها و نیروهای سیاسی تشكیل شده است،‌تاكید كرد كه اصلاح طلبان كرد باید نقش خود را در این گروه ایفا كنند و این امر می تواند در تحقق بخش هایی از خواسته های كردها موثر باشد.
مهرگان پیشنهاد كرد كه كردها به منظور ایجاد پشتیبانی بیشتر برای مطالبات خود با دیگراقلیت های مذهبی و قومی همكاری وائتلاف كنند.
*كردها حق خود را نگرفته اند
»سید مسعود حسینی« نماینده سابق قروه و دهگلان در مجلس ششم در سخنانش در نشست اصلاح طلبان كرد گفت: كردها از مرزها و امنیت ملی همواره دفاع از كشور در تاریخ ایران شركت داشته اند، اما آنهاحق خود را نگرفته اند و اگرحاكمیت به حداقل مطالبات كردها توجه می كرد امروز شاهد وضعیت فعلی نبودیم، در حالی خود  امروز می دانند در مناطق كردنشین چه می گذرد.
وی همچنین ضمن انتقاد از برخی فعالیت های اصلاح طلبان افزود: زمانی كه قانون مطبوعات از دستور مجلس خارج شد، برای لقمانیان نماینده همدان یا دانشجویان مشكل پیش آمد، نمایندگان باید تحصن می كردند، چون تحصن ما به دنبال رد صلاحیت نمایندگان این شائبه را به وجود می آورد كه به خاطر خودمان است نه مردم. وی عدم اتحاد معین و كروبی در انتخابات ریاست جمهوری انتقادی دیگر بر اصلاح طلبان ذكر كرد و گفت: وقتی ان اختلاف به وجود آمد، این شکاف در بین مردم هم شكل گرفت.
*راس اصلاح طلبان با بدنه ارتباط نداشتند
»مسعود كریمی« از فعالان سیاسی مریوان هم در این نشست نداشتن ارتباط راس با بدنه را از جمله خطاهای اصلاح طلبان ذكر كرد و گفت:‌اگر چه در گذشته ارتباط با شهرستان ها كم بود، اما باید مطالبات را به درون جامعه ببریم. او گفت:‌ امروز اختلاف های متعددی در زمینه سیاسی و مذهبی در كردستان به وجود آمده و ما باید سعی كنیم این اختلالات رابه حداقل برسد.
*اتحاد مانع تقسیم نیروها می شود
»دارایی«، از فعالان سیاسی ایلام و عضو شورای هماهنگی اصلاح طلبان كرد گفت كه كردهای زیادی از علاقه مندان به فعالیت های سیاسی دراین تشكل و »جبهه متحدكرد« تقسیم شده اند، بنابراین اتحاد این دو گروه كه اشتراكات زیادی با هم دارند،‌از تقسیم نیروها جلوگیری می كند.
وی با اشاره به ادبیات منفی مخالفان نسبت به گروههای نوپای كردی گفت: اگر با هم متحد شویم هزینه های سیاسی كه باید پرداخت شود، كمتر خواهد بود.
 *انتقاد از عدم حضور زنان
»اسدی« تنها عضو زن شركت كننده در نشست ششم اصلاح طلبان كرد نسبت به حضور نیافتن زنان در چنین نشستهایی انتقاد كرد و گفت: زنان كه نصف جامعه هستند،‌باید ساختار شكنی كنند و در این گروهها فعالیت داشته باشند.
او پیشنهاد كرد كه در گروه اصلاح طلبان كرد گروههایی برای فعالیت تشكیل شود،‌تا برنامه های این گروه بهتر به فرجام برسد.
*دو گروه،‌دو فرصت
»مرادویسی»، روزنامه نگار كرد مقیم مركز گفت:كه تشكیل دو گروه كردی نه تنها نمی تواند علیه هم باشند، بلكه می تواند فرصتی مناسب تر برای فعالیت و طرح مطالبات كردها باشد.
او گفت كه جبهه متحد كرد و اصلاح طلبان كرد در روشها با هم متحد هستند اما در تاكتیكها با هم اختلاف نظر دارند،‌بنابراین حفظ استقلال این دو گروه می تواند برای هم نقش همپوشانی داشته باشد.
 وی تاكید كرد كه ما علیه هم موضع نمی گیریم و می توانیم با هم همكاری كنیم و در صورت بروز اختلاف نظر می توانیم حداكثر، اعلام تحفظ نسبت به موضع گیریها داشته باشیم.
به اعتفاد وی،‌اصلاح طلبان كرد تا كنون فرصت های زیادی صرف توصیف و تبیین كرده اند و از این مرحله باید به سمت تغییر حركت كنند. ویسی همچنین منشور اصلاح طلبان كرد را قرائت كرد كه پیشنهادهایی برای اصلاح آن از سوی حاضرین مطرح شد.
*با گروههای سیاسی همكاری كنیم
»سید هاشم هدایتی« دیگر عضو اصلاح طلبان كرد با اشاره به تشكیل جبهه دموكراسی و لزوم پیوستن اصلاح طلبان كرد به این جبهه به تاكید گفت: یكی از اشتباهات گذشته ما عدم تعامل با فعالان و گروههای سیاسی كشور بود كه امروز باید زمینه این تعامل را بیشتر كنیم.
به گفته او،هم اكنون دو رویكرد در مورد رسیدن به حق كردها وجود دارد :دیدگاه نخست اعتقاد دارد كه از راه دموكراسی به حقوق كردها می رسیم و دیدگاه دوم بر این باور است از زاویه كردها به دموكراسی می رسیم.
او گفت: ما علاقمندیم كه دموكراسی به یك فرهنگ  تبدیل شود.
به اعتقاد وی ادبیات سیاسی امروز نسبت به كردها با پنج سال پیش تفاوت دارد.
وی افزود: ما كردهادر ایران اقلیت هستیم و باید به دنبال روش و فرمولی باشیم كه به حقوق خود برسیم.
*مباحث جدید مطرح كنید
»حیدری زاده«نیز كه به عنوان فعال تشكلهای غیر دولتی كرماشان سخن می گفت خواستار آن شد كه در جلسات بعدی مباحث جدید مطرح شود. او گفت: بعد از برگزاری شش جلسه،‌اصلاح طلبان كرد هنوز مباحث قبلی را مطرح می كنند.
او پیشنهاد كرد كه تفكرات و اندیشه های كردی كه حداقل اشتراك با هم دارند با هم ائتلاف و نسبت به مسایل كردی موضع گیری كنند. به اعتقاد وی عدم انتشار آئین نامه خاص اصلاح طلبان كرد این شائبه را در اذهان ایجاد كرده كه این گروه افرادی هستند كه برای حمایت از دكتر معین جمع شده اند.
وی همچنین نسبت به موضع نامشخص این گروه نسبت به حوادث كردنشین انتقاد كرد اما مسئولان جلسه اعلام كردند كه موضوع گیری شده است.
*پراكندگی اندیشه های كردها
»محمد یزدانپناه«، از اصلاح طلبان كرد در استان آذربایجان غربی نسبت به پراكندگی اندیشه های كردی انتقاد كردو گفت: متفرق بودن اندیشه ها و افكار كردها باعث شده كه حتی مدیران كوچك نیز از آنها حساب نبرند و اگر متحد نشوند باز چنین خواهد بود.
وی با اشاره به تشكیل فراكسیون كرد مجلس ششم به عنوان موفق ترین گروه كردی،‌تاكید كرد كه تشكیل چنین جمعهایی باید ادامه داشته باشد.
او نیز پیشنهاد كرد كه اصلاح طلبان كرد و جبهه ی متحد كرد با هم یك گروه كردی را تشكیل دهند. او گفت: در حال حاضر نخبگان كرد در حاكمیت حضور ندارند و 25 سال است كه در شهری مثل مهاباد یك پروژه اجرا نشده است.
یزدانپناه تاكید كرد كه كردها ذاتا اصلاح طلب و به دنبال اصلاح طلبی هستند.

نویسنده: فیض اله پیری - ۱۳۸٤/۱٠/۱٦

كردستان چگونه كشف شد؟/متن کامل گفت وگوی سیروان با احسان هوشمند
6 دی 84
سیروان : انتشار دو شماره چشم انداز ویژه »كردستان« با واكنش های متفاوتی در مناطق كردنشین روبه رو شد .سیروان در گفت و گو با »احسان هوشمند« محقق محوری و سرپرست تیم تحریریه این ویژه نامه دغدغه های فعالان سیاسی - فرهنگی منطقه را كاویده است.متن کامل گفتگوی سیروان با آقای هوشمند را بدون هر گونه پیش داوری در پی بخوانید:



* آقای هوشمند شما یكی از دست اندركاران و طراحان اصلی مباحث نشریه »چشم انداز ایران - ویژه كردستان« هستید، انگیزه و ذهنیتی كه منجر به فكر تولید دو شماره چشم انداز ویژه كردستان شد چه بود و چگونه این ذهنیت عملیاتی شد؟
- .... شاید در عرصه مطبوعات تاكنون چنین كاری به صورت تخصصی درباره مسائل مختلف كه چشم انداز طرح كرده صورت نگرفته باشد. این كه چه ذهنیتی موجب طرح و انتشار چشم انداز ویژه كردستان شد، به نظر من مدیر نشریه جناب لطف الله میثمی اصل موضوع را باید طرح كند، اما به هر حال چشم انداز دارای سیاست و مشی مشخصی است و نه تنها در مورد كردستان، بلكه در مورد حادثه كوی دانشگاه، درگیری های مجاهدین خلق در سال 60 و ... مطالبی ویژه منتشر كرده است. از نظر من پرداختن به مسائل كردستان ریشه های قبلی دارد. سالها قبل از اینكه چشم انداز منتشر شود شاید در میانه های دهه هفتاد كه در مناطق كردنشین كمتر كرد اهل سنت بود كه مدیر یك دستگاه فرهنگی - هرچند كوچك - یا مسئول سیاسی، بخشدار و فرماندار باشد و حتی یك مدیرمسئول یك نشریه در سطح كشور كه كرد اهل سنت باشد وجود نداشت. من هم كه تجربه زندگی در گوشه و كنار كردستان را داشتم برای من این ابهام ایجاد شد كه چرا؟ بخصوص تجربه دوران پیش از این هم با زندگی ما قرین شده است. دیدن درگیری ها و كشته شدن جوان های هر دو طرف درگیری در سال های اوایل انقلاب قطعاً از خاطر ما نرفته بود و عوارض آن نیز گزینش های بسیار سخت در دانشگاه ها، استخدامی ها و مراكز مختلف بود. به عنوان كسی كه جامعه شناسی تحصیل كرده ام، سوالاتی زیادی در ذهنم شكل گرفت ضمن اینكه به این مختصر نباید اكتفا كرد. بعد از دوم خرداد در مطبوعات بایستی بسیاری از حریم ها شكسته می شد. شاید برای اولین بار اولین قلمی درباب قتل های زنجیره ای در مناطق كردنشین و اهل سنت بحث را به حوزه عمومی كشاند - قاعدتا اگر به تاریخ مطبوعات محلی و غیرمحلی مراجعه كنیم - مشخص است كه احسان هوشمند اگر در صدر نباشد یكی از كسانی بود كه برای نخستین بار این مباحث را به عرصه عمومی كشاند. پیگیری ماجرای مبهم و تاسف بار مرگ مرحوم ماموستا ملا محمد ربیعی در كرماشان از خاطر نرفته كه پیگیری هایی در این حوزه داشته ام.طبیعتا بحث گزینش، رد صلاحیت ها و غیره مباحثی بود كه پیگیری كرده ام. به علاوه همكاری و معرفی بسیاری از نخبگان كرد در سیروان نیز باید به موضوع افزوده شود. پس من در یك دوره ای اینگونه احساس می كردم كه به چالش كشیدن روش ها و سیاست های حاكمیت می تواند برای اصلاح امور در كردستان كمك كند. در این دوره خوشبختانه با همراهی بسیاری از نخبگان و اصلاح طلبان كرد مسیر پر فراز و نشیب اما موفقی را طی كردیم كما اینكه در كردستان امروز بسیاری از مدیران فرهنگی، سیاسی و اداری از نیروهای بومی منطقه هستند. در این استان قبلا كمتر مدیری از اهل سنت وجود داشت اما امروزه رئیس سازمان مدیریت و برنامه ریزی، راه و ترابری، مدیران ستادی و معاونین استانداری، بخشداران، فرمانداران، روسای آموزش و پرورش و فرهنگ و ارشاد و دیگر ادارات از میان نیروهای بومی و بخصوص كردهای اهل سنت انتخاب شده است، خوب این تحول قطعا تحول قابل قبولی است كه البته انتظارات بیش از آن است. طرح به كارگیری نیروهای كرد اهل سنت در ساختار رسمی كشور در حوزه هایی مثل معاون رئیس جمهور و پایین تر كه قانون اجازه داده یكی از خواسته های اصلی بود كه مطرح شد و به نظر من در مورد رئیس جمهور شدن كردها و اهل سنت روزی باید قانون اساسی اصلاح شود و همه به صورت برابر در این حوزه مشاركت داشته باشند.
بعدها كه به تهران آمدم این تجربیات منجر به این شد كه دغدغه هایم را در حوزه دیگری مطرح كنم. شاید اگر در تاریخ ایران برای اولین بار مبحثی در باب حقوق اقوام و اهل سنت به همت مرحوم دكتر عظیمی در ساختار برنامه ریزی كشور و در مقدمات برنامه چهارم هم مطرح شد یكی از دلایل طراحی این اندیشه، نتیجه پیگیری ها و گفتگوهای بنده با بسیاری از نخبگان كرد و اهل سنت بود كه به هر حال بایستی پیگیری می شد. اما به نظر می آمد باز هم این موضوع نارسا و ناقص بود. بعد از آن سوال هایی در ذهن بنده شكل گرفت كه چرا نگرانی ها، دل مشغولی ها و مقاومت هایی در این حوزه ها وجود دارد. به عنوان كسی كه درگیری پژوهشی با این قضیه و تحولات دارد به همراه دوستان كارهای مطالعاتی زیادی شروع كردیم. طبیعتا تحولات سال های اوایل انقلاب و همچنین دهه 20 نمی تواند از نظرها دور بماند از این منظر كار مطالعاتی ما را ملزم می كرد كه به سراغ اسناد و مدارك متعددی برویم كه متاسفانه بسیاری از آنها هم توسط نخبگان كرد و هم غیر كرد مورد بی توجهی قرار گرفته و برای بررسی آن تلاشی صورت نگرفته است. ضمن اینكه همزمان با این موضوع بعضی از اسناد و مدارك به دلایلی از نظر برخی از دوستان - چه حكومت و چه غیر حكومت - مصلحت طرح آن نبوده است. از این منظر كمتر كسی به صورت جدی به این مقولات پرداخته است. طبیعتا بایستی درگیر این موضوع می شدیم. وقتی هم پیگیری كردیم و مطالب آماده شد جایی برای انتشار آن نبود. اگر مشخصا بخواهم بپردازم به اینكه چرا چشم انداز ایران وارد این قضیه شد؟ بنده در چهار یا پنج سال قبل در دفتر آقای مهندس »لطف الله میثمی« و دوستانشان به جلسه ای هفتگی آنها برای گفتگو در باب مسایل كردستان وتحولات آن دعوت شدم. قبل از آن هم در بسیاری از محافل علمی و سیاسی مسایل كردستان را طرح كرده ام. بنده در خدمت دوستان بحث كردیم و خواستند كه مسایل را منتشر كنند كه من اجازه خواستم مطالب كامل تر شود. بعد از كامل شدن اسناد احساس كردم این كار نباید این گونه منتشر شود، بلكه خاطرات كسانی هم كه درگیر این موضوع بوده اند را به چند دلیل منتشر كنیم. اولا اگر تلاشی از طرف چشم انداز صورت نمی گرفت و این خاطرات جمع نمی شد، به هر حال بعد از سال ها برخی از كسانی كه خود بازیگر این تحولات بوده اند ممكن بود با توجه به بالا بودن سن آنها، فرصتی برای دریافت و انتشار خاطراتشان نباشد. پس به گردآوری خاطرات افراد، كه راه خطیری بود پرداختیم. اگر خاطرات این ها منتشر می شد و خاطرات گروه های اپوزیسیون و مخالفان امكان انتشار نمی یافت، ممكن بود در ذهن مخاطب اینگونه ارزیابی شود كه چشم انداز یك طرفه به قضاوت نشسته چون زمینه را برای انتشار دیدگاه های مخالف فراهم نكرده است. با این دیدگاه كه اگر در داخل ایران مجوزی برای انتشار دیدگاه های این افراد نباشد موضوع ناقص می ماند. به هر حال، همزمان با طرح این مباحث در چشم انداز ایران، طبیعتا گروه های مخالف مغایر با این دیدگاه ها حتما به بیان خاطرات خود خواهند پرداخت و به این طریق یك فرصتی برای افكار عمومی خواهد بود. بخصوص امثال بنده و دوستان دیگری كه مورد مصاحبه قرار گرفته اند نه در رادیو و نه در تلویزیون جمهوری اسلامی فرصتی برای بیان نظراتمان را نداریم اما آن آقایان كه لااقل در خارج از كشور هستند ماهواره، شبكه های رادیویی و نشریات متعددی این امكان را برای آنها فراهم كرده كه نظراتشان را بیان كنند و البته  محدودیتی هم نباشد. پس این نشریه فرصتی ایجاد می كرد طرفین قضیه نظرات و دیدگاه های خود را بیان كنند.
مطلب دوم این بود كه با بیان این خاطرات می توان دستاورد علمی برای فهم تحولات هم داشت. جامعه شناسانه و محققانه فهمید این تحولات را. چرا چالش های سیاسی بروز كرده، كاركردهای آن چه بوده، هزینه های آن چه بوده است؟ این هم نكته ای است كه متاسفانه در جامعه ما در میان نخبگان كرد و غیركرد مورد ارزیابی قرار نگرفت. ما چه هزینه هایی بابت این تحولات سیاسی و این درگیری های خونین و امثال آن پرداخت كرده ایم. قطعا تحولات بسیار سنگینی است و هزینه های بسیار سنگینی پرداخت شده است و باید و نباید این موارد از منظر انسانی یعنی بعد سوم قضیه مورد بازبینی قرار گیرد و درس بگیریم از این تحولات.
نكته بعدی كه بازهم كمك می كرد به این داستان، این بود كه اگر ما همتی نشان بدهیم و این ویژه
نامه منتشر بشود احتمالا مورد نقد و ارزیابی قرار خواهد گرفت و این نقد و ارزیابی ها وقتی منتشر بشوند  جامعه به صورت آزادتر و واقع بینانه تری می تواند به قضاوت بپردازد به این ترتیب اولین شماره چشم انداز ایران منتشر شد و با همه كاستی ها و محدودیت هایش مورد استقبال ویژه ای قرار گرفت. بیش از هزاران نسخه در مناطق كردنشین به فروش رفت. قابل انتظار نبود در این حد وسیع به فروش برسد. بسیار گسترده به نحوی كه دبیر كل حزب دمكرات ایران مجبور به پاسخگویی می شود كما اینكه 25 سال است این افراد با دولت جمهوری اسلامی درگیر هستند هیچگاه به این صورت در مقام پاسخگویی برنیامده اند. معلوم بود كه پیام این نشریه بسیار رسا و مورد اقبال قرار گرفته است كه حزب در خارج از كشور خودش را ملزم به پاسخگویی می داند.
* می توان گفت انتشار نشریه چشم انداز ویژه كردستان در دو مقطع زمانی خاص هدفی ویژه را دنبال كرده باشد. علی الاصول هدف از انتشار این ویژه نامه با این مطالب چه می تواند باشد؟
- من متوجه منظور شما از اینكه در دو زمان متفاوت با چه چیزهایی می خواهد ارتباط برقرار كند، نیستم. آیا منظور تحولات شمال عراق و امثالهم است. قطعا در ذهن من و در ذهن جناب مهندس میثمی این داستان نبود چون هر دو شماره متاسفانه یا خوشبختانه بر حسب تصادف منتشر شده است و چشم انداز اخیر قرار بود پیرار سال منتشر بشود. خوب مطلب آقای حسن زاده آمد. قرار شد آن هم منتشر شود. مطلب آقای حسن زاده آمد. قطعا بایستی بنده هم پاسخ می دادم و آقای  كیخسروی هم پاسخ می دادند. من پاسخ دادم و می باید خاطرات استانداران كردستان و آذربایجان غربی را می گرفتیم و به همین ترتیب آنجا صحبتی از آقای كرمانی شد، خوب تاایشان را پیدا می كردیم وقت می برد. ایشان پیدا شد، همین جور كار طول كشید تا به این اواخر كه البته اوایل مهر قرار بود كار منتشر بشود. من مطلبم را خدمت خانواده قاضی فرستادم. دختر قاضی و همچنین نوه قاضی كه متاسفانه چون جناب فتاح خان سیف قاضی تصادف كرده و فوت شدند یكی دو هفته معطل آن شدیم و بعد از آن اقدام به انتشار شد یعنی در هر دو زمان كاملا به صورت تصادفی منتشر شد. اما اگر قرار باشد اینگونه نگاه كنیم شما هر وقتی هر كاری را انجام بدهید می توانید آن را نسبت بدهید به یك تحولی در یك جایی از دنیا. اگرچه در پس ذهن من و آقای مثیمی ممكن است تحولات بین المللی و غیر آن بی تاثیر در پیگیری قضیه نباشد. قابل انكار نیست به هر حال ما در جغرافیایی زندگی می كنیم با تحولات مختلفی رو در روست. در سیری كه دهه هفتاد  ماجراهای كردستان در ذهن بنده گذاشت و به هر حال به عنوان یك دغدغه علمی، سیاسی و انسانی مطرح شد. می توان در ادامه این سیر به چشم انداز رسید.
 اما آیا چشم انداز 2 پایان این داستان بوده است؟ قطعا خیر. همان طور كه آقای میثمی هم در مقدمه این شماره گفته اند چشم انداز منتظر است نظرات دیگری را بشنود و نهایتا با جمع بندی نظرات مجددا اقدام به انتشار ویژه نامه 3 بكند. به نظر می آید كه این خود فرصتی باشد برای بسیاری از نخبگان كه دغدغه های خودشان را بتوانند بیان كنند. اما یك نكته را نباید از نظر دور داشت، آیا انتشار بیش از 60 درصد مطالب انتقادی در این شماره نشریه از سوی چشم انداز ایران امر سابقه داری است؟ آیا حتی نشریات محلی هم حاضر هستند 60 درصد از فضای یك شماره شان را اختصاص بدهند به منتقدین از مطلب آقای حسن زاده یا مطلب آقای توكلی، آقای خادم العلما و گروه های اپوزیسیون، گروه های مذهبی و حزب دمكرات و بعضی از نخبگان داخل كشور. اجازه این زمینه برایشان ایجاد شد تا بتوانند رسما نظریاتشان را بیان كنند و البته جامعه در میان نظرات مختلف خودش به جمعبندی و ارزیابی برسد. این نكته ای بود كه به نظر می آید به اندازه كافی به آن توجه نشده است. حكمت دیگری در پی خود داشت، خطوط قرمز طرح مباحث كردستان طی دو شماره اخیر چشم انداز ایران به طرز بی سابقه ای در كردستان و در سطح كشور عقب رانده شده است. بسیاری از مباحثی كه تا به امروز امكان طرح در هیچ نشریه ملی و محلی نداشت با ابتكار جناب مهندس میثمی و دوستانش در چشم انداز و مصاحبه شونده و مصاحبه كننده های چشم انداز آن را پذیرفته اند. این خطوط قرمز به طرز بی سابقه ای به عقب رانده شد. هم اكنون بسیاری در حوزه افكار عمومی درگیر موضوع شده اند. خود این فی نفسه كاركرد بسیار بسیار مطلوبی است و به نظر می آید در فضای دانشگاهی ما هم به همین ترتیب زمینه بحث مهیا شده است. این كاركردها قطعا نبایستی از نظر افكار عمومی مغفول بمانند. چیزی كه موجب می شود فرصت ایجاد شده از این كه ایجاد شده فراتر نرود. به هر حال بایستی به گذشته نگریست و آن درسی باشد برای آینده.
* پیداست برخوردهای متفاوتی در جامعه كردنشین با دو شماره مجله چشم انداز ویژه كردستان صورت گرفته است. عده ای معتقدند مطالب این نشریه كوشیده مبارزات كردها را صرفا وابسته به خارجی ها نشان دهد، عده ای دیگر بر این ایده اند كه گفتمان این نشریه تلاش دارد هویت قومی و مذهبی را به اضمحلال بكشاند و گروهی نیز اظهار كرده اند مطالب این نشریه نوعی مبارزه با جنبش های كردی است ... برای این آرا چه پاسخی دارید؟
- بدیهی است در جوامع توسعه نیافته هر گونه ساختار شكنی و مواجه با شخصیت های تاریخی اگر از منظر آن دیدگاهی كه رسمیت پیدا كرده و عده ای در ارتباط با آن حق و حقوقی برای خود قائلند مطلبی ارائه شود، قاعدتا واكنش هایی در جامعه به آن نشان داده می شود. شما نگاه كنید در كشور عراق فعلا هیچ گاه نمی شود در باب صدام سخن گفت چون خط قرمز است. اگر مقاله ای در باب صدام منتشر شود گروه های فشار علیه آن واكنش های خواهند داشت. به نظر می آید جامعه ایران هم از آن قاعده مستثنی نباشد.
در مورد بسیاری از تحولات و شخصیت های تاریخی هنوز نمی توان به بیان نظرات و عقاید - حتی با سند و مدرك - پرداخت. چرا؟‌ چون عده ای در حواشی شخصیت این افراد گرفتارند و عده ای در وهم اسطوره های تاریخی خود به سر می برند و اصلا انتشار تحولات و اسناد آن دوران ممكن است برخی از این اسطوره ها و شخصیت هایی كه برای آنها قداست قایل می شوند ابهامی در رویكردهایشان ایجاد شود. طبیعتا عده ای كه دنبال مریدپروری، نوكرپروری و چریك پروری هستند شاید خیلی برایشان خوشایند نباشد و علیه این موضوع، موضع بگیرند. اما از یاد نبریم كه این تحولات به قیمت بسیار سنگین انسانی تمام شده است. اگر ششصد و اندی نفر در سنندج از نظر بنیاد شهید، شهید محسوب می شوند، اگر احتمالا به همین تعداد از مردم سنندج یا كمتر از این رقم در میان نیروهای اپوزیسیون كرد كشته شده اند، آیا این خونی كه بر زمین ریخته شده - به قول مرحوم »فروهر« - خون انسان و جوانان سرزمین نیست و نبایستی در برابر آن پاسخگو بود؟
این ها نیاز به بازبینی دارد. اگر در لابه لای این بررسی های تاریخی به زعم برخی آقایان سوالاتی یا ابهاماتی در مورد برخی مفاهیم وجود دارد قاعدتا مطرح خواهد شد. اما آیا یك محقق به دلیل قداست موهوم برخی از افكار در اذهان برخی از كسانی كه به دلایلی رابطه نوستالوژیك، رومانتیك و احساسی با گذشته برقرار كرده اند، آیا طرح اینگونه سوالات و واقعیات بایستی بر اساس مصالح او صورت بگیرد یا بر اساس مصالحی فراتر از او؟ بر اساس فهم دقیق تاریخ آن گونه كه بوده و یا آنگونه كه ما می خواهیم باید باشد؟ طبیعتا در این حوزه این تابوها می تواند برخی از مفاهیم و آموزه های دیدگاه های منتقدانی كه شما بیان كرده اید را زیر سوال ببرد.
این نكته را نباید فراموش كرد كه در چشم انداز ایران اخیر »ویژه كردستان« وقتی 60 تا 70 درصد مطالب انتقادی منتشر شد آقایان هم می توانند از خودشان دفاع كنند. مخاطب ارزیابی و قضاوت می كند كه كدام یك از دیدگاه ها با سندیت و مطالعه و پژوهش توانسته جنبه های مختلف یك پدیده را به تصویر بكشاند. چه بسا مخاطبین ما بتوانند با مطالعه متنوعی از این دیدگاه ها به ارزیابی واقع بینانه تر از این تحولات برسند. شما فرض كنید در ارتباط با تحولات مربوط به ماجرای مهاباد و مرحوم قاضی محمد تا بحال اسنادی كه در ایران و غیر ایران منتشر شده نه مبتنی بر داده های مستند و قابل اعتماد بلكه مبتنی بر یك نوع شخصیت پردازی هایی بوده كه گاه یكی از این شخصیت های تاریخی را در جایگاه پیامبران و بدون عیب و نقص نشان داده است. در حالی كه همانگونه كه در مطالبم درج كرده ام در این گونه مطالب علمی نه قرار است با آن شان و شخصیت ها افزوده گردد و نه قرار است به مقابله با آن پرداخته شود. بیان تاریخ فی نفسه خود یك ارزش است ولو برخی با بیان این ارزش ها مخالف باشند.
اما اینكه توطئه ای در كار است؟  مطلب بسیار ساده است هر كار تازه ای كه ریسك داشته باشد، كسانی كه خود جرات درگیر شدن و مواجه با تاریخ را ندارند آزادند و مختارند كه بر آن هر برچسبی كه مایلند بنشانند. آیا با برچسب نشاندن بر هر ابتكار و هر ریسكی می توان جلو فهم تاریخ را گرفت؟ قطعا آقای مهندس میثمی چه در رژیم قبل و چه در رژیم حاضر دارای شناسنامه مشخص و روشنی است. بنده نوعی هم به همین ترتیب، از دهه هفتاد كه در سنندج مستقر بوده ام، محدودیت ها و تغییری كه در مورد حقوق فردی اینجانب مانند درس، گزینش و امثالهم صورت گرفته تا مواضعی كه به صورت رسمی در برابر برخی از رویكردهای غیرقابل قبول دستگاه حاكمیت مطرح كرده ام و واكنش هایی كه بنده در قالب اطلاعیه و مقالات مختلف منتشر كرده ام و نیز جلساتی كه حضور داشته ام، موجود است. شناسنامه ما با این سابقه معرف حضور خوانندگان مجله چشم انداز ایران و غیر آن می باشد. از این منظر نمی توان به سادگی برچسبی را به عنوان اینكه مثلا بخشی از حاكمیت در قالب طرحی می خواهد مسئله كردستان را حل كند، توطئه دانست.یادمان نرود كه به فرض اگر روزی حاكمیت به جایی برسد كه مباحث كردستان مطرح شود نشریات و تریبون خود را هم دارد و نیازی به استفاده از چشم انداز ایران با شناسنامه مهندس میثمی و امثال بنده نیست. اما به فرض اگر روزی حاكمیت هم به این نقطه برسد كه مسایل كردستان مطرح شود باید استقبال كرد، چه اشكالی دارد؟ حاكمیت، احزاب و نخبگان كرد و غیركرد متوجه شوند كه این یك ضرورت است كه گذشته بازبینی شود. نكته دیگری هم اضافه كنم  كه در قالب مجله چشم انداز ایران (ویژه كردستان) بسیاری از نخبگان كرد در ایران و خارج از كشور با این مبحث آشنا شده اند و خاطرات خود را مرور كرده اند كه این هم باز واجد ارزش است.
* به نظر شما مطالب چشم انداز ایران چه اندازه بی طرفانه، مستند و تاریخی است؟
- این را باید محققین مورد ارزیابی قرار دهند. نگاه كنید این مایه تاسف و نگرانی است كه كنشگران سیاسی به واكنش بپردازند. به نظر می آید قبل از كنشگران سیاسی می بایست محققان و بازیگران آن دوره واكنش نشان دهند و نظرات خود را بیان كنند. بسیاری از دوستانی كه رویكردی انتقادی نسبت به مجله داشتند حتی تابحال یك مقاله مستند و تحقیقی در این حوزه منتشر نكرده اند. به نظر نمی آید كه چند كتاب آن هم از نویسندگان قبلی خوانده باشند. فردی كه با حداقل اطلاعات به عنوان یك فعال سیاسی در منطقه شناخته شده است، می آید در باب این تحول سیاسی اظهار نظر می كند. نهایتا بایستی كسانی در این حوزه درگیر شوند كه صلاحیت آن را داشته باشند. بی دلیل نیست كه من در میان تمام مطالب انتقادی تنها به مطالب آقای حسن زاده [دبیر كل سابق حزب دمكرات] پاسخ داده ام. به هر حال ایشان خودشان یكی از بازیگران این داستان بوده اند. بسیاری از منتقدین، آن دوره را نه تجربه كرده و نه در باب آن كار علمی و تحقیقی شایسته و در خور منتشر كرده اند. بسیاری از كسانی كه سنگ آن جزئیات را به سینه می زنند حتی زحمت مطالعه سند آن احزاب را به خودشان هم نداده اند. پس به نظر نمی آید كه این افراد شایستگی بیان نظرات كارشناسانه داشته باشند. البته آنها هم آزادند كه نظرات خودشان را بیان كنند و چشم انداز ایران هم دیدگاه های آنان را بدون كم و كاست منتشر كرده است. كه به نظر می آید خود همین كار زمینه گفتگو و مفاهمه بیشتر را - ان شاء الله - مهیا كند. ما هم امیدواریم به جای گلوله های تفنگ، قلم، كتاب و مجله به بیان حقایق بپردازند. این را باز فراموش نكنید انتشار این گونه مباحث با هر انگیزه ای كه باشد بازیگران مختلف این دوره ها كه خود درگیر موضوع بوده اند، به خودشان بیایند، زحمت بكشند و بروند خاطرات و اسنادشان را منتشر كنند. شاید این چشم انداز موجب شود این كار صورت بگیرد و امیدواریم این روز بیاید كه تمام احزاب كرد و غیركرد و كسانی كه به هر نحو درگیر این موضوع بوده اند اسناد خودشان را منتشر كنند. من در این چشم انداز هم بیان كرده ام كه »نهضت آزادی« در سال قبل در یك اقدام بسیار در خور تحسین و شجاعانه تمامی اسناد مربوط به تحولات حزبی اش از دهه 40 تا به امروز در قالب یك سی دی منتشر كرد. ای كاش بقیه جریانات سیاسی داخلی و خارجی هم این زحمت را به خود بدهند كه اسنادشان را منتشر كنند به این ترتیب در قالب انتشار این اسناد زمینه برای فهم تاریخی تحولات منطقه برای همه مردم فراهم می شود.

*بخش دوم
* بعضی ها می گویند چشم انداز از یك زاویه خاص و با هدفی مشخص و نه از سر رویه ای تحقیقی - تاریخی تدوین شده است در این نگاه كوشیده شده نقاط قوت مسایل سیاسی- تاریخی منطقه نادیده گرفته شود و با دستاویز قرار دادن بعضی ضعف ها و شایعه ها، شائبه های موجود برجسته سازی و نوعا تاریخ تحریف شده است، پیداست این موضوع از شخصت جامعه شناسی محقق و پژوهشگری بی طرف بعید می نماید. ارزیابی جنابعالی چیست؟
- البته به نظر من اینگونه سخنان كلی نتواند ره به جایی ببرد. كجای تاریخ تحریف شده است؟ كجا شایعه  سند از فهم حقیقت قرار گرفته است؟ اگر كسی در این حوزه واقعا انتقادی دارد چه خوب است كه سندهایش را ارائه كند. تا از این راه برای فهم عمیق تر تاریخ مهیا شود. حداقل بنده در برابر دانسته هایم و در برابر جامعه ایران و جامعه كرد خودم را مسئول می دانم آنچه را كه دانسته ام و به آن دسترسی داشته ام، بیان كنم. آنچه در این چشم انداز گفته شده است عموما{براساس اسناد است }-البته ناگفته نماند درصد بسیار كمی از اسناد در اختیار بنده بود- ولی همین اسناد هم به روشنی معلوم است كه ساخته و پرداخته ذهن یا خیال بنده و امثال بنده نیست. بسیاری از این اسناد عین دست خط های مقامات سیاسی ایرانی و حتی كرد از جمله قاضی و دیگران در آن وجود دارد  اگر ما به این اسناد بخواهیم بی اعتنا باشیم باید به چه چیزی اعتنا داشته باشیم. شما نگاه كنید از كسانی كه در تاریخ كرد منبع اش شناخته شده است آقای »نیكیتین« است. مثلا در جوامع كردی الان كتاب نیكیتین به عنوان یكی از منابع كردشناسی در منطقه مطرح است.همه می دانند كه آقای نیكیتین در دوران انقلاب مشروطه در رشت چه رفتاری با آزادی خواهان ایرانی داشته و بعدها به عنوان كنسول روسیه در ارومیه چه رفتاری با مردم آنجا علی الخصوص با كردها داشت.  آقای نیكیتین در خاطراتش در جایی مردم كرد را به عنوان - جسارتا- انسان های احمق و نادان معرفی می كند، اما همین آدم كتاب كرد و كردستانش به عنوان یك منبع و سند خدشه ناپذیر مورد ارجاع بسیاری از محققین قرارمی گیرد در حالی كه مطالب آن هم قطعا بایستی مورد بازبینی و مورد ارزیابی قرار بگیرد.از آن طرف برخی از محققین مستقل از حكومت و مستقل از احزاب اگر در اقدامی شجاعانه و صرفا به خاطر منافع مردم منطقه، برای توسعه منطقه و برای اینكه هزینه تحولات سیاسی منطقه پایین بیاید برای اینكه جان جوانان منطقه و جوانان كشور بازیچه مطامع این و آن قرار نگیرد و واقع بینانه و منصفانه نظراتشان را بیان می كنند آن هم نظراتی كه برگرفته از اسناد واقعی ومتقن ووطنی است:طبیعی است كه در این شرایط برخی برایشان سخت بیاید چون آنها نه دنبال آدم های محقق قطعا به دنبال مقلدان و مریدانی می گردند كه جانشان را در طبق اخلاص برای آنها بگذارند،خود را بكشند یا دیگران را بكشند كه این آقایان را در این عرصه دو روزه دنیا بتواند به جایی برسند و به هر حال نان و نامی دركنند. امیدواریم كه البته این گونه افراد تعدادشان هر روز كمتر بشود و خوشبختانه به نظر می آید با اضافه شدن قابل توجه شمار دانشجویان و تحصیل كردگان منطقه روز به روز در گرایش به بحث علمی و محققانه تاریخی افزوده بشود و به این طریق ما از دست اوهام شك نكرده به یقین خارج شویم. اما در هر حال خواستم این را خدمتتان عرض بكنم كه اگر ما هیچ كاری انجام ندهیم و كسی هم درگیر این موضوع نشود به نظر می آید كه برای این عزیزان كه در اینجا از آنان یاد كردید قابل قبول تر باشد،تاریخی كه مباحثش مطرح بشود، خطوط قرمزش شكسته شود و برای دیگران هم امكان بیان نظریات مهیا شود . من فكر می كنم این رویكرد دوم در دل خودش نهایتا سعه صدر، سهم تاریخی، بیان واقعیت های تاریخی و نهایتا خیر و مصلحت مردم منطقه و كشور را به همراه خواهد داشت.
* چرا بیشتر افرادی كه مطالب را تحلیل كرده یا مورد مصاحبه قرار گرفته اند به طور مشخص از نهضت آزادی یا گروه موسوم به ملی مذهبی ها هستند؟
- اولا شما در نظر داشته باشید در سال 1357 به بعد اولین دولتی كه در جمهوری اسلامی به روی كار آمد دولت موقت بود كه نخست وزیر آن مرحوم مهندس بازرگان دبیر كل نهضت آزادی بود. و طبیعی است كه بسیاری از كسانی كه در آن زمان استاندار و وكیل و وزیر بودند از میان همین افراد بودند. آنهایی كه وجهه ای داشتند: مثلا آقای صباغیان وزیر كشور دولت بازرگان، آقای صدر حاج سید جوادی وزیر كشور دولت موقت .اینها كسانی بودند كه عضو نهضت آزادی هم هستند. خوب طبیعی است كه بایستی واقعا با آنان صحبت كرد اما خوب این قطعا عام نیست. ما از میان اعضای نهضت آزادی و دولت موقت مجموعا مهندس صباغیان، مهندس سحابی و آقای سید جوادی را داشتیم و حقگو استاندار وقت استان آذربایجان غربی.قطعا باید با آنان صحبت می شد كه یا جزو هیات  حسن نیت یا جزو استانداران منطقه بودند. اما از آن طرف شما مثلا آقایان خالد توكلی، مولودی، علی یار، حسن زاده و امثالهم كه نظریاتشان را منتشر شده را می بینید، آیا آنها عضو نهضت آزادی یا عضو دولت موقت یا گروه های ملی مذهبی بوده اند؟ حجم مطالبی كه آقای كیخسروی وامثالهم داشته اند بیش از مطالب آن آقایانی است كه نام می برید. یعنی به لحاظ ادبی هم اگر بخواهیم واقع بینانه قضاوت كنیم،حجم بسیار كمتری از چشم انداز به آنان اختصاص یافته است.
*  از دیدگاه شما انتشار تاریخ معاصر كردها به این طریق چه دستاوردهای دارد؟
- گذشته چراغ راه آینده است. باید از گذشته درس آموخت. شاید این مهمترین درسی است كه ما می توانیم از طریق مطالعه این گونه مباحث به آن برسیم. اما همزمان باآن، داده های تاریخی و دانش تاریخی ما هم قطعا رشد خواهد كرد. چون اگر یك نظری منتشر بشود ده ها نظر منتقد كه مطرح می شوند هر كدام می توانند ابعادی از این واقعیت ها را مطرح كنند. به این ترتیب داده های تاریخی و گزاره های تاریخی ما بیش از آن چیزی خواهد بود كه تا الان هست. اینها خودش فی نفسه نتیجه مثبتی دارد.
نكته سوم این است كه بسیاری از نخبگان ملی كه در مورد مسائل كردستان اطلاعاتی ندارند از طریق انتشار این گونه اسناد و انتشار اینگونه بحث ها و این گونه نظرات می توانند نظراتی متفاوت و مختلف را دریافت كنند. خود این هم فی نفسه باز هم ارزشی است به عبارت دیگر دغدغه های مسایل كردستان از سطح منطقه خارج دیده می شود. اگر الان در بسیاری از نشریات محلی به هر حال دوستان زحمت می كشند مطالبی را مطرح می كنند ممكن است مخاطب ملی پیدا نكند ولی این جا در سطح ملی بسیاری مخاطب شده اند و درگیر با موضوع شده اند. خود این به هر حال ارزش مهمی است.
از طرف دیگر ممكن است نخبگان جوانی دغدغه ای در آنها ایجاد شود و بیایند درگیر موضوعات بشوند و بر شمار محققان این حوزه هم افزوده خواهد شد. همه این ها به هر حال می تواند هم ضرورت باشد و هم كاركرد این قضیه باشد. اما فراموش نكنیم هم اكنون زمینه گفتگو میان بسیاری از نخبگان ایرانی بسته است. انتشار چشم انداز ایران شاید این كاركرد را داشت گروه های مختلف بتوانند نظرات شخصیت هایی همچون سحابی، كیخسروی، حسن زاده، كرمانی و امثال آن را دریافت كنندواین تنوع نظرات گفت وگویی كه میان آنها به صورت مكتوب و به صورت بیان خاطرات و امثالهم صورت می گیرد باز هم در ذات خود واجد ارزش فوق العاده ای است.
* شما ضرورت های تاریخی را مورد اشاره قرار دادید. نكته دیگر این است كه ذهنیت های انتقادی نسبت به چشم انداز ویژه كردستان چه تبعات و نتایجی می تواند به دنبال داشته باشد؟
- دقت باید داشته باشیم اگر فكر كنیم كه جامعه با چنین مباحثی مخالف است نبایستی چشم انداز با این تیراژ وسیع بتواند در مناطق كردنشین فروش داشته باشد، جامعه پذیراست. اما به هر حال به نظر می آید كه جامعه ما بایستی یگ گام پیش بگذارد و از داوری های سنتی گامی جلوتر رفته و خود را مقید به دقت بیشتر در فهم آن چه را كه در محیطش رخ داده ، ملزم به این فهم بكند كه ان شاء الله از دل آن زمینه ها برای توسعه همه جانبه مناطق كردنشین و كشور منجمله توسعه سیاسی، فرهنگی و اقتصادی مهیا بشود. و گرنه فراموش نكنیم  در دوره هایی از تاریخ { جدای از}برخی از نخبگان كرد نه همه مردم كرد، قطعا بیش از این70 تا80 درصد مردم منطقه درگیر مسایل نظامی و امثالهم نبوده اند. اما به نظر می آید همان گروهی كه به هر حال حتی نماینده اكثریت را هم نداشتند با تحولاتی كه در ارتباط با خواسته های آنها رخ داد و فضا به سمت امنیتی شدن و نهایتا درگیری های مسلحانه كشیده شد، نتیجه اش این شد كه كردستان به لحاظ توسعه سالها صدمه دید. امیدواریم كه هیچگاه این امكان مهیا نشود كه با تفنگ به بیان خواسته پرداخت و لو حاكمان هم نخواهند شنونده های خوبی باشند اما ارزش هایی كه در ذات بیان توام با انعطاف و سعه صدر می تواند در گفتار نخبگان و روشنفكران مطرح شود. دیر یا زود اثرات بسی عمیق تر ازهر گونه توسل به خشونت و اسلحه را در پی خواهد داشت. امیدواریم كه این امكان مهیا بشود كه جامعه ما با صبر، مدارا و سعه صدر بیشتر به بازبینی گذشته و انتخاب روش های منطقی و در عین حال روش هایی كه به مصلحت خودش است برای آینده همت بكند.
* با توجه به اینكه تاكنون هیچ نشریه ای با این ویژگی و گستردگی به موضوع كردستان نپرداخته و در واقع نتوانسته اسناد، دیدگاه ها و عكس هایی كه شما منتشر كردید را منتشر كنند ذهنیت هایی در افكار عمومی شكل گرفته مبنی بر اینكه یا از مراجع رسمی قدرت استعلام كردید و یا باهماهنگی آنها این حركت را صورت داده اید، این موضوع را چگونه ارزیابی می كنید؟
- من در چند هفته قبل با آقای مهندس ادب صحبت داشته ام. ایشان نكته جالبی به من می گفتند. گفتند:من  با ماهواره، مصاحبه می كردم.یكی می گفت :آقا چرا مثلا آقای گنجی در زندان است اما تو را نمی گیرند؟ پس آقای مهندس ادب شما احتمالا؛ به جایی وابسته هستید.
 به نظر نمی آید این رویكرد رویكرد منصفانه و به هر حال مبتنی بر واقعیاتی باشد. البته بنده در رابطه با چشم انداز خوب این مقدار كه می شناسم آقای مهندس لطف الله میثمی هنوز چندین پرونده در دادگاه دارند و به نظر می آید كه خیلی طرح این گونه مباحث كم هزینه نباشد.اما از سوی دیگر این را هم بیان كنم اولین باری كه ما بحث پیگیری قتل برخی نخبگان اهل سنت را در كردستان بیان كردیم خیلی ها می گفتند چون این جرات و جسارت در گفتار هوشمند است حتما به جایی وابسته است. اگر قرار باشد با این منطق به سراغ هر نوع ساختار شكنی رفت و یا هر نوع نوآوری رفت طبیعتا منبعدكسی جرات نمی كند ریسك كند یا به بیان نظریاتش بپردازد. ای كاش منصفانه دوستان ما از فرصت به وجود آمده استفاده كنند. این فرصت را نهادمند كنند. زمینه گفتگو، ان شاء الله گسترده تر و در ابعاد بیشتر هم در نشریات محلی و هم در نشریات ملی مهیا بشود. در دل او كردستان بتواند نهایت استفاده را برای بازسازی و توسعه خودش داشته باشد. ولی اگر قرار باشد با این نگرانی و ترس از اینگونه برچسب ها مهندس میثمی مطلبی را منتشر نكند، آقای حسن زاده خاطراتش را در جواب نگوید و آقای امینی هم جرات نكند حرفی بزند پس درباره تاریخ كردستان چه كسانی بایستی قضاوت كنندوتحلیل كنند و مطلب بنویسند. به نظر می آید كه این سلاح بسیار ناكارآمد و غیربرنده ای شده است. در رژیم قبل هم وقتی مرحوم شریعتی برای اولین بار سخنرانی هایش در دانشگاه مشهد شروع كرد بسیاری می گفتند این را رژیم شاه علم كرده است كه ماركسیسم را زیر سوال ببرد. آنجا كه بازنشستش كردند، آوردند حسینیه ارشاد. گفتند: بله آنجا به دردشان نخورد، آوردندش تهران. بعدها هم كه به زندان رفت و ناجوانمردانه از صحنه فعالیت های سیاسی و اجتماعی محروم شد و سال ها در زندان انفرادی و بعد از آن در جوانی در اوج شكوفایی به رحمت حق پیوست. باز هم عده ای می گفتند این كاركرد اش را از دست داده برای حكومت. كما اینكه در باب سعیدی سیرجانی هم در داخل كشور بعد از انقلاب از همین الفاظ دائما بر زبان ها جاری می شد. آیا با این منطق ما قدر كسانی را كه توانسته اند جامعه را یك گام به جلو ببرند شناختیم یا فرصت را برای بدخواهان و كینه توزان فراهم كردیم كه از آن به نفع خودشان و مطامع شان استفاده كنند؟ امیدوارم كه فارغ از پس انگیزه ها، فارغ از اینكه در نهانخانه دل افراد چه می گذرد كه قطعا آن را به جز خداوند كس دیگری بر آن آگاه نیست به نظر می آید به انگیخته ها  باید توجه كرد و بر مبنای انگیخته ها به قضاوت پرداخت. اگر جسارتی است باید آن را در انگیخته ها شناخت و اگر صداقتی هست قاعدتا ارزیابی آن وابسته به انگیخته هاست.


 

فیض اله پیری
ایمیل: feizollahpiri@gmail.com فیس بوک: facebook.com/feizollahpiri
نویسندگان وبلاگ:
مطالب اخیر:
دوستان من:
کدهای اضافی کاربر :