قصر فرهاد
صفحات وبلاگ
کلمات کلیدی مطالب
نویسنده: فیض اله پیری - ۱۳۸٩/۱٠/۱۸

چهار نسل تلاش برای حفظ نازک کاری در کردستان در دیدار با استاد عبدالحمید نعمتیان

 

 

 

 

 

فیض اله پیری: ‌استاد »عبدالحمید نعمتیان« از نسل سوم و در زمره چیره دست ترین نازک کاران ایران است که براساس اسناد و روایات تاریخی پدربزرگ او این هنر را در شهر سنندج بنیاد نهاد واینک چنان توسعه یافته که نه فقط فرزندان و خاندان »نعمتیان« که در هر کوی و بزرن، می توان نشانی و مکانی یافت که در آن با نازک کاری چوب به هنر کیمیا می شود .
سنندج بی گمان مرکز نازک کاری ایران زمین است؛ هنری که می توان نمونه آن را در ارومیه و مشابه آن در شهر شمالی رشت با تفاوت بسیار یافت.
نازک کاری اگر چه امروز بعضا به تهیه وسایل مشخص از جمله تخته نرد و شطرنج محدود شده ،‌اما در گذشته بسیاری از ابزار زندگی چون سینی، کاسه، قاشق و بشقاب، زیور آلات زنانه، رومیزی و کیف زنانه با هنر نازک کاری در سنندج تهیه می شد.
امروز به واسطه گستردگی و رقابت، سرنوشت این هنر به لحاظ کیفی به مخاطره افتاده و آن گونه استاد نعمتیان برای سیروان بازگو می کند، در میان نسل جدید، عشق و علاقه به این هنر چون گذشتگان وجود ندارد و به علت بیکاری،‌افرادی که حداقل آموزشی را دیده اند، مغازه ای باب کرده و تولیداتی به بازار عرضه می کنند که صیقل یافتگی و زیبایی آثار گذشتگان را ندارد.
ریشه ترویج هنر نازک کاری در سنندج را نیز باید در خاندان نعمتیان جستجو کرد. چنانکه عبدالحمید نعمتیان می گوید:‌هنوز که» سنه دژ« رنگ و بوی شهر به خود نگرفته و »سنندج« نشده بود و کسی شناسه ای به نام »شناسنامه« نداشت، »فیض اله« نامی سه فرزند به نامهای »نعمت اله«، »رحمت اله« و »اسماعیل« را در روزگار صمیمی و ساده این دیار پرورش می داد. نعمت اله که به واسطه نام او فرزندان و نوادگانش »نعمتیان«‌ نام گرفتند و در سال 1304 به نام هویت نامی او، شناسنامه گرفتند؛ در نازک کاری ذوق هنرمندانه واستعداد شگرف داشت. پیش از احداث خیابانها در سنندج در سال 1311 در »راستا بازار صارم نظام« کار می کرد و به این هنر مشغول بود. اگر چه اسماعیل دیگر برادرش نیز در نازک کاری شهرتی در خور یافت، اما استاد نعمت اله هنرمندی دیگر بود و سرچشمه جوشان هنر نازک کاری.
نقل است که دو سال پیش از جنگ جهانی اول و لابد در سال 1280 شمسی یا 1912 میلادی (99 سال پیش) دار فانی را وداع گفته است. کهنسالان سنندج که امروز در کارگاه استاد نعمتیان، هم سخن او هستند،‌این را یادآوری می کنند و عبدالحمید نعمتیان نوه استاد نعمت اله آن را تایید می کند. اسماعیل دیگر برادر استاد نعمت اله در سال 1327 فوت می کند و این گونه ادامه هنر نازک کاری در خانواده نعمتیان از »نعمت اله« به »مجید« فرزندش منتقل شد. اما فرزندان اسماعیل آن را دنبال نکردند. مجید تنها فرزند ذکور استاد نعمت اله و پدر عبدالحمید و حسین نعمتیان است که در نازک کاری نیز دست کمی از پدرش نداشت. هنرمندی نیک نام و نام آوازه که شکوه هنر و شهره آثار او چون پدر و پسرش فراتر از مرزهای ایران رفته است. از استاد نعمت اله یک قلمدان تاریخی تقریبا مربوط به 108 سال پیش( 1326 قمری) و از ‌استاد مجید نیز یک اثر به سال 1310 شمسی به یادگار مانده است. . .


ادامه مطلب ...
نویسنده: فیض اله پیری - ۱۳۸٩/۱٠/۱۸
علی الفتی با مجموعه شعر» گه رمه شین« در سال 86 نامی شد که اینک به چاپ چهارم رسیده است.
او از اهالی روستای »نقاره کوب«‌سرپل زهاب است. به دو زبان کردی و فارسی شعر می گوید و طبع داستانی خود را در »به روایت دوربین روسی« آزموده است. آثار او از تعداد انگشتان دست فراتر رفته و در کرمانشاه شاعری ستوده و نستوه به شمار می آید. دو شعر زیر نمونه زیبایی از سروده های کردی این شاعر خوش قریحه است. . .

ادامه مطلب ...
نویسنده: فیض اله پیری - ۱۳۸٩/۱٠/۱۱

بررسی تاریخی حیات کردهای شبانکاره فارس و پراکندگی کردها در جنوب ایران

درگفتگو با دکتر جمشید صداقت کیش تاریخ نگار و کردشناس

رقیب گفت چه می کنی در این درگه؟
چه می کنم؟ دل گم گشته باز می جویم


فیض اله پیری: روزگاری که گذرم به سرزمین تفتیده تفتان و دیار "کوچ و بلوچ" افتاد، از سر کنجکاوی مطالعاتم، متوجه حضور تاریخی کردها در سیستان و بلوچستان و کرمان شدم. در ادامه مطالعاتی ناتمام و سالها بعد از بازگشت از این دیار، به کتاب" »کردان پارس و کرمان«" برخوردم که موجودیت تاریخی کردان را در فارس و کرمان از ایران باستان تا کنون  بررسی کرده است؛ اثری بنام و بلند و آراسته به نام بلند دکتر »جمشید صداقت کیش« پژوهشگر و کردشناس نامی دیار پارس. در سال 1380 تعداد 9مقاله از فصل های این کتاب به زبان کردی ترجمه و در چندین شماره مجله "سروه  " انتشار یافت و بعدها متن کامل آن در کردستان عراق(سلیمانیه) به زبان کردی ترجمه و منتشرشد. متن اصلی کتاب نیز که به زیان فارسی است، در سال 1382 پژوهش برگزیده ایران شد.
استان حافظ آفرین و سرزمین سعدی ساز فارس و شهر آباد »آباده«، آباد باد که چنین مردی را در سال 1315 روشنی بخش دیدگان کرد و به دنیا معرفی. در کارنامه این زرین قلم باستانشناس، دست کم تاکنون انتشار 200 مقاله علمی و 65 کتاب و صدها گفتگوی کارشناسی به چشم می خورد و تعدادی نیز آماده انتشار است. وی تحصیلات آکادمی خود را تا مرحله دکترا در رشته تاریخ و مردم شناسی ( شاخه باستانشناسی) از ایتالیا و آکادمی علوم تاجیکستان با درجه عالی اخذ کرده و برای تحقیقاتش به تمامی نقاط فارس سفر کرده و چنانکه خود می گوید: فارس را مانند کف دستش می شناسد.  این پارسی زاده کردشناس ردپای کردها در سرزمین پارس تا خلیج فارس و استانهای مجاور را کاویده و می گوید: اگر سلامتی اش او را یاری دهد، قصد دارد تا مطالعاتش را جدی تر دنبال کند و به سراغ کردهای بلوچ شده ارتفاعات تفتان نزدیک شهرستان خاش در بلوچستان برود. سالها آرزوی دیدار و گفتگویی با او همواره در دل بود؛ تا اینکه مراد برآورده شد و او را در همایش بین المللی ادبیات کردی در دانشگاه کردستان دیدم. دیدار با صداقت‌کیش سعادتی بود و گفتگویی مطبوعاتی نیز سعادتی والاتر. قرار تصدیع به ظاهر پنج تا 10 دقیقه بود که معمولاً بهانه ای خبرنگارانه است برای آغاز! دکتر صداقت کیش در همایش بین المللی ادبیات کردی در دانشگاه کردستان مقاله ای با موضوع" کردهای شبانکاره شیراز" به سوغات آورده بود که بر اساس آن غیر از کردان پارس، گروهی کرد دیگر که ازنظر نژادی نوادگان اردشیر بابکان به شمار می روند، در فارس حیات داشته اند که با نامهای شبانکاره، شوانکاره، شبنکاره، شبانکارگان و شبانکاریان در تاریخ رخ می نمایند. کهنترین و تنها اثری که طایفه های کردهای شیانکاره را بازکاوی کرده، »"فارسنامه" ی ابن بلخی« است که بین سالهای500 تا 510 هجری قمری نوشته شده و این کردها را در پنج گروه اسماعیلیان، رامانیان، کرزومیان، مسعودیان و شکانیان شرح داده است.
او در پژوهش خود احتمال می دهد که این کردها، مذهبی تسنن و امامیه و هفت امامی داشته که با زبانی غیر از پارسی سخن می گفته، اما زبان پارسی را خوب می دانسته اند. دکتر صداقت کیش در پژوهش خود، ایالت شبانکاره، بازماندگان آنان و آثار باستانی برجای مانده از آنها را بیشتر کاویده و  درپی آن است که این تحقیق را به صورت کتاب در اختیار علاقمندان قرار دهد. متن حاضر نتیجه گفتگوی یک ساعته با کردشناس نامی پارس است که 23 اردبیهشت ماه سال 89 در زیر درختان حیات دانشگاه کردستان با او صورت گرفت و استاد در پایان این گونه علاقمندی خود به فرهنگ و تاریخ کردها نشان داد:" »من که این گونه تاریخ کردها را مطالعه می کنم ، برای فهم بیشتر و رسیدن به نتیجه بهتر، کاش من هم یک کرد بودم«"! رواست از همکاری جناب معتصم حسینی همکار دکتر صداقت کیش در پژوهش "شبانکاره ها" که ما را در این گفتگو یاری دادند سپاسگزاری شود که خود نیز از تبار شبانکارگان کرد است. 


ادامه مطلب ...
نویسنده: فیض اله پیری - ۱۳۸٩/۱٠/٤

"جنایت در سکوت"‌ یک تیر و دو نشان

گفت و گو با بهروز نورانی پور نویسنده وکارگردان فیلم "جنایت در سکوت"

فیض اله پیری: هنگامی که کنجکاوی ناخواسته درباره یک پدیده تراژیک ناشی از جنگ ، هنرمند جوان سنندجی را به روستای »نلاس« سردشت کشاند هیچ کس نمی دانست که نتیجه آن تولید فیلمی خواهد بود که فضای جشنواره‌ها را چنان تکان خواهد که همگان را به تحسین این فیلم و کارگردانش وادارد و وجدانهای بیدار را برای حداقل کمک به یک خانواده آسیب دیده نا شی از بمباران شیمیایی به تحرک تشویق کند. فیلم مستند" جنایت در سکوت" به کارگردانی بهروز نورانی پور توانست این رویا را به واقعیت تبدیل کند. این فیلم هم جوایز معتبر دو جشنواره "»رویش" «و »"سینما حقیقت«" را به خود اختصاص و هم اراده های انسانی را برای کمک به خانواده "عبدالرحمان" سوق داد؛کاری که به گفته نورانی پور تنها از قدرت سینما و فیلم بر می‌آیدو به گفته یک منتقد سینما،" سوژه مستند »جنایت در سکوت« اگر تنها ثمره جشنواره ششم هم می‌بود، امروز ناگزیر از تحسین مدیران و پیگیران برگزاری آن بودیم". نورانی پور در گفتگو با سیروان جزئیاتی بیشتر از داستان و چونگی ساخت فیلم را با مخاطبان در میان نهاده است...

 


ادامه مطلب ...
فیض اله پیری
ایمیل: feizollahpiri@gmail.com فیس بوک: facebook.com/feizollahpiri
نویسندگان وبلاگ:
مطالب اخیر:
دوستان من:
کدهای اضافی کاربر :