قصر فرهاد
صفحات وبلاگ
کلمات کلیدی مطالب
نویسنده: فیض اله پیری - ۱۳٩۳/٤/۱٦

گفتگو با جمال احمدی آیین پژوهشگر تاریخ حوزه اردلان

فیض اله پیری: مستوره اردلان نادره دوران معاصر کردستان، همسر »خسرو خان« آخرین والی امارت اردلان، شاعر بود و شرع‌نویس، تاریخ نگار بود و تاریخ ساز. 14 سال بعد از زندگی مشترک شش ساله‌اش با خسرو خان، در سن 44 سالگی و بنابه برخی روایات در 42 سالگی زندگی را در سلیمانیه بدرود گفت. اگرچه بخش‌هایی از زندگی و آثار او هنوز در پرده‌ی ابهام قرار گرفته، اما کتاب‌هایی گرانبها از وی در زمینه شعر و شرع و تاریخ در کردستان انتشار یافته است. گفتگو با جمال احمدی آیین پژوهشگر حوزه تاریخ در سنندج، بخش‌هایی دیگر از زندگی این اشراف زاده فرهنگ دوست و مردمی از جمله چرایی مهاجرت به سلیمانیه و مبهم بودن محل دفن و نحوه پیدایش آن را روشن می‌کند؛ نکته‌ای پژوهشی که برخی منابع مکتوب عربی نیز تحقیق احمدی آیین را تایید می‌کنند. این گفتگو را در پی بخوانید. 




ادامه مطلب ...
نویسنده: فیض اله پیری - ۱۳٩۳/٤/۱٦

  گزارس گرامیداشت و نامگذاری خیابان به نام عباس کمندی 

فیض اله پیریچهره های نامی کرد و مسئولان دولتی که پنج شنبه هفته گذشته در سینما بهمن سنندج گرد هم آمده بودند، تنها یک نام را در ذهن خود مرور می‌کردند و اگر فرصتی برای سخنرانی یافتند ابعاد مختلف این شخصیت تاثیرگذار تاریخ معاصر کردستان در حوزه موسیقی و فرهنگ را تحلیل و تجلیل می‌کردند؛ »عباس کمندی«.

»حه‌وته‌وانه« عنوان برنامه‌ای بود که موسسه آموزش زبان کردی »راژه« و انتشارات علمی کالج با حمایت شورای شهر و شهرداری سنندج  وهمکاری فرهنگ و ارشاد اسلامی، حوزه هنری و هتل شادی برای تجلیل از شخصیت عباس کمندی و رونمایی از شش کتاب و نام گذاری خیابانی با نام او برگزار کردند.
از آنجا که نخستین بار هفته نامه سیروان لقب »مرد هفت اقلیم هنر« را در قالب مصاحبه‌ای به او نسبت داد، این هنرمند در میان علاقه‌مندانش به همین نام شهره شد و عنوان »حه‌وته‌وانه« (هفتگانه) نیز از همین عدد گرفته شده است.
این گونه بود که چهره‌های نامی کرد در حوزه‌های مختلف از جمله »صدیق تعریف« و دکتر »قطب الدین صادقی« در حوزه موسیقی و تئاتر و »جلال ملکشاه«  ودکتر» اسعد اردلان« بازیگران شعر و سیاست در تاریخ معاصر کردستان به  احترام کمندی برخاستند و روشنی بخش برنامه تجلیل از این هنرمند محبوب بودند تا بار دیگر شکوه شیدایی وهنر هفتگانه عباس کمندی را به تاریخ گزارش کنند؛ مردی که در زمینه شعر و داستان و موسیقی و نقاشی و انیمیش و فیلم و فیلمنامه نویسی دستی توانا داشت و صدای حزین و جاودانه او برای همیشه روح مخاطبانش را نوازش می‌دهد، چنانکه عجب نیست که »شهرام ناظری« شوالیه موسیقی و هنرمند نامدار کرد، اراده به کنسل کردن برنامه خود در دبی، و برای ادای احترام به هنر و مردم کردستان اعلام آمادگی کند. اگرچه متاسفانه تا لحظه تنظیم این گزارش در عصر پنج شنبه زمینه حضور او فراهم نشد.
در برنامه »حه‌وته‌وانه« از شش کتاب جدید عباس کمندی رونمایی شد، کتاب‌هایی که به قول کمندی، »بعد از مرگ من ارزش پیدا می‌کنند.« اگر چه به همت انتشارات علمی کالج، کمندی کتاب‌های منتشر شده اش را دید،‌اما به فاصله تنها یک هفته قبل از آیین رونمایی از این شش کتاب او سفر ابدی کرد.
چنانکه کمندی خودش گفته بود،  بعد از مرگ او  اینک مشخص است که چه میراث گرانقدری از خود به یادگار گذاشته است. از کتابهای او یکی »زهر افعی« با موضوع پهلوان گلزار کرمانشاهی و استبداد عصر قجر قاجار و دیگری مجموعه داستانی »سارال« است. دو مجموعه شعر با عناوین »هه‌وارگه‌ی هاوار«(کردی) و »کوچه باغ گل یاس« (به زبان فارسی)‌از دیگر کتابهای جدید کمندی است که در مراسم »حه‌وته‌وانه« از آن رونمایی شد. این مجموعه‌های شعر هر دو فضایی عاشقانه غزل واره دارند و البته او عشق و درد و حسرت وتنهایی وتلاش خستگی ناپذیر او در زندگی پژوهش محور خود را نیز در این دو کتاب بازتاب داده است.
اما کتاب‌های جدید کمندی دو رخداد تراژیک عشق و سیاست سرزمینی کردستان را قالب گرفته‌اند؛ »حماسه سنجر خان نرانی« مبارز نامی تاریخ معاصر کردستان در روستای نران علیه روسها و قصه عاشقان ناکام (حمه و کالی« است. سنجر خان نرانی که مبارزات او در تاریخ مکتوب کردستان مبهم است، در این کتاب ماندگار شده است.
کمندی اطلاعات تاریخی درجه یکی را از فرزندان وبازماندگان سنجر خان که توسط برادرش به نقل رسید در این کتاب به دست می‌دهد. پیشتر او فیلمنامه این داستان تاریخی را نوشته بود، اما ساخت فیلم آن مسکوت ماند. »صلاح رحیمی« فیلمساز کرد نیز فیلمی از این شخصیت تاریخی ساخته است.
دیگر کتاب کمندی با نام » پس کوچه‌های سنندج« حکایت واقعی »حمه« و »کالی« دو جوان عاشق اواخر عصر خسرو خان و دوره بعد از آن را روایت می‌کند. اسناد »محلی الدین حق شناسی« خالق مجموعه شعر» شاره‌که‌م سنه« آن را به صورت کوتاه در چند بیت گزارش کرده است، اما کمندی آن را پرورش  داستانی  داده و خیال واره خود را نیز به آن افزوده است. اگر چه داستان در کتاب تقریبا به صورت خطی پیش می‌رود و ممکن است اهالی فن نقدهای ادبی به کتاب بگیرند،‌اما راوی، این داستان تراژیک تاریخ معاصر کردستان را به شیوه‌ای شیوا در تاریخ ثبت کرده است.
 حق شناس و کمندی نحوه مرگ»حمه« را متفاوت اماهر دو هنرمندانه روایت کرده‌اند. آیینی که به بهانه رونمایی از این کتاب و تجلیل از مقام عباس  کمندی برگزار شد،‌شامل سه پنل در مورد شخصیت کمندی، رونمایی،  معرفی،  شرح کتابها  وآثار و احوال او  و البته خیابانی به نام» عباس کمندی« در امتداد خیابان استاد حق شناس از میدان حجاب (گوزه به شان) در مجموعه بوستان کودک در امتداد کمربندی آبیدر بود. در این مراسم نیز اشعاری توسط استاد »جلال ملکشاه« و بانو »سیمین چایچی« قرائت شد و »صدیق تعریف«و »سعداله نصیری« نیز چند قطعه موسیقی کردی اجرا کردند.
علاوه بر سخنرانی کمندی شناسان و دوستان کمندی ،پخش دوکلیپ مرتبط با زندگی این هنرمند شعر خوانی و  سخنان خانواده این هنرمند، تجلیل از بانیان مراسم، خانواده کمندی و در نهایت همخوانی آهنگ»جیایی« از دیگر برنامه‌های مراسم »حه‌وته‌وانه« بود.

                                                      منبع: هفته نامه سیروان هفتم تیرماه 1393

فیض اله پیری
ایمیل: feizollahpiri@gmail.com فیس بوک: facebook.com/feizollahpiri
نویسندگان وبلاگ:
مطالب اخیر:
دوستان من:
کدهای اضافی کاربر :