قصر فرهاد
صفحات وبلاگ
کلمات کلیدی مطالب
نویسنده: فیض اله پیری - ۱۳٩٤/٤/۱۱

گفت و گوی سیروان با محمدرضا دارابی خواننده کرد


فیض اله پیری: استاد محمد رضا دارابی برای نسل میانی نوستالژی خاص دارد و آلبوم‌های گلاره و شورشیرین را در ذهن تداعی می‌کند. او البته سرمه خیال و مهجوری  و رقص پروانه را نیز به موسیقی کردی و ایرانی هدیه کرد. همکاری با رادیو تلویزیون کرمانشاه در سال 1350 و ارکستر فرهنگ وهنر این استان در سال 1352 از جمله در کنار استاد شهرام ناظری و اجراهای متعدد در ایران و خارج از کشور و دریافت الواح دیپلم و تقدیراز آلمان و ایتالیا برخی از پیشینه هنری استاد دارابی به شمار می‌رود. اواخر اسفند ماه سال گذشته  کردهای مقیم مرکز از این هنر مند تقدیر کرد و بعد از آن نیز با اجراهای متعدد درکنار بزرگان موسیقی نامش رسانه‌ای شد. اینک بعد از سالها به دنبال آن است تا بعد از ما مبارک رمضان در زادگاهش- کرمانشاه- کنسرت موسیقی برگزار  کند. سیروان روزگار و احوال هنری این هنرمند را به گفت وگو گذاشته است. دارابی در تهران ساکن است و شغل آزاد دارد...


* استاد دارابی با سپاس از شما برای این فرصت، حافظه نسل ما حداکثر شما را با آهنگ معروف گلاره در آلبومی به همین می‌شناسد. اگر موافق باشید سرآغاز ازهویت هنری خودتان بفرمایید. از کجا آمدید و به کجا رسیدید؟

- درسال 1330 درشهر کرمانشاه متولد شدم و تحصیلاتم را تا مقطع فوق دیپلم در رشته الکترونیک به پایان رسانیدم. متاهل و دارای دو فرزند پسر ودختر می‌باشم که تحصیلاتشان در زمینه کامپیوتر و دخترم هم فوق لیسانس ادبیات انگلیسی است. از سال 1350 با رادیو تلویزیون کرمانشاه و شرکت در برنامه‌های فرهنگی هنری استان به سرپرستی استاد »خلیل چاله چاله« و سایر هنرمندان از جمله »ابوالقاسم پرندیان«، زنده یاد »منوچهر طاهرزاده«، »صدری«، »ایرج حامدی«، »توتیایی« و ... شکل گرفت. همکاری با مرکز حفظ و اشاعه موسیقی به سرپرستی استاد »مسعود زنگنه«  قدم بعدی من در زمینه موسیقی بود که چندین اثر سنتی در این مرکز ضبط و پخش گردید.

همکاری با ارکستر فرهنگ و هنر استان به سرپرستی استاد »کیخسرو پورناظری« و در کنار اساتیدی چون »هادی منتظری«، »شهرام ناظری«، »سیاوش نورپور«، »محمود بلوری«، »جمشیدی«، »یحیایی«، »فاروشی«، »یوسف زمانی«، »مسعود بهی«، »ملکشادهی«، »معین زاده« و »کیخسرو پورناظری« که همگی اعضای ارکستر فرهنگ و هنر را تشکیل می‌دادند، مرحله بعدی فعالیتم بود.

* خود شما با چه کسی آغاز کردید و ردیف‌ها را از کجا آموختید؟ در جاهایی از استاد شجریان هم نام برده اید؟

-ردیف‌های موسیقی را نزد اساتیدی مثل زنده یاد محمود بلوری، استاد حاتم عسگری و استاد صدری فراگرفته و از رهنمودهای اساتیدی چون مجتبی میرزاده استاد محمدرضا شجریان بهره‌ها برده‌ام.

*بعد از انقلاب زندگی وکارهای شما چگونه ادامه پیدا کرد؟

- ادامه فعالیت‌های موسیقی بعد از انقلاب همکاری با واحد موسیقی صدا و سیما به سرپرستی استاد خلیل چاله چاله بود که چندین اثر موسیقیایی از جمله سرود آرم برنامه کردی »ایران گیان فداتم تویی که جیگی اجدادی«. از ساخته استاد مسعود زنگنه و قافله سالار و رد عشق از ساخته‌های استاد مسعود خزعلی، ماه مجلس ساخته استاد خلیل چاله چاله، »ما گوشه نشینان خرابات الستیم« از ساخته استاد مسعود زنگنه، »جانان قسم ایران« با شعر زنده یاد محمدرضا فتاحی ساخته زنده یاد سهیل ایوانی، مولود نبی با تنظیم استاد کیهان کلهر و تصنیف لیلانه با تنظیم زنده یاد اسماعیل مسقطی و .. از جمله کارهای من بود.

شرکت درگروه موسیقی صدا وسیمای کرمانشاه در جشنواره سراسری که درسال 1379 در تهران برگزار گردید. به عنوان خواننده برگزیده جشنواره انتخاب و موفق به اخذ دیپلم افتخار جشنواره شدم. از سال 1370 از سوی مدیران شرکت دارویی که کارمند این شرکت بودم به تهران منتقل و ماندگار شدم. پس از مدتی و به دلایلی با شرکت دارویی قطع همکاری گردید و از این تاریخ به بعد در شرکت خصوصی مشغول بکارشدم و در این فرصتی که پیش آمده بود مرا بر آن واداشت که در زمینه موسیقی منطقه و دیار خودم که همانا موسیقی کردی با گویش کری کلهری (کرمانشاهی) برنامه ریزی و فعالیت نمایم.

* بازهم به همان آغاز برگردیم. مشوقتان در ورود به دنیای موسیقی چه کسی بود و چگونه به این وادی پاگذاشتید؟

- مشوق اصلی من در مرحله اول مرحوم پدرم بود که انگیزه خوانندگی را در من به وجود آورد در ماموریت‌های اداری شهرستانها همیشه مرا همراه خودش می‌برد تا در بین راه برایش آواز بخوانم. و بدینوسیله مرا تشویق می‌کرد.

* برای قطعاتی که می‌سازید از چه اشعاری استفاده می‌کنید؟

- شعر خوب پیر و جوان ندارد. هر شعری که عمیق و بامعنا باشد و به دل بنشیند استفاده می‌کنم. در تصنیف خاص خودش جایی مناسب را برایش درنظر می‌گیرم. اگر شعر ساده وعامه پسند اما وزین باشد در انتخاب من بی‌تاثیر نیست و در آلبوم‌هایم از اشعار شاعرانی چون: استاد پرتو کرمانشاهی، سید یعقوب ماهیدشتی، زنده یاد محمد رضا فتاحی و کیومرث ناصحی و زنده یاد اسماعیل ططری از دیوان گلزار بهشت استفاده کرده‌ام.

* درخصوص گرایش به فرهنگ و موسیقی کردی چه نظری دارید؟ عده‌ای معتقدند که موسیقی کردی در کرمانشاه حرکتی رو به پس داشته است. شما چگونه فکر می‌کنید؟

- فرهنگ کرد یک فرهنگ ریشه دار و عمیق وغنی است. پیشرفت و یا پسرفت تابع یک سری عوامل‌های مختلف است. در بعضی از زمینه‌ها ممکن است پیشرفت کرده باشد و در بعضی موارد دیگر دچار پس رفت باشد. آن هم دلایلی دارد. بطور کلی وضعیت موسیقی کردی زیاد جالب نیست. متاسفانه بعضی‌ها دست در موسیقی‌های اصیل کردی می‌برند و با انتخاب اشعار آبکی ملودی‌های کردی و به این زیبایی را خراب می‌کنند و آن را به صورت موسیقی من درآوردی پاپ اجرا می‌کنند. بکاربردن آلات موسیقی اصیل مثل دوزله، سرنا، دهل، دیوان و کمانچه ... به موسیقی کردی بها و شخصیت می‌دهد و جایگاهش را معلوم و مشخص می‌کند.

هر خواننده‌ای باید با ردیف‌های موسیقی آشنایی داشته و کار کرده باشد. فریادزدن زدن که خوانندگی نیست خواننده باید با شعر عجین باشد. حداقل یک ساز سنتی را بنوازد دستگاه‌ها را بشناسد جای صدایش را بشناسد. موسیقی کردی کلهری یا کرمانشاهی یکی از گویش‌های رایج مناطق کردنشین است و تحت عوامل مختلفی مخاطب‌های خودش را دارد. با سیستم‌هایی که در موسیقی آمده خیلی‌ها تلاش می‌کنند تنوع ایجاد کنند و این تنوع‌ها گاهی به سمت و سوی افراط می‌رود و بعضی وقتها هم تحولی به وجود می‌آورد. در مناطق کردنشین موسیقی کردی با بخش مهمی از علاقه و عواطف اجتماعی‌شان گره خورده است.  هنرمندان شناسنامه‌های یک سرزمین هستند. از دست دادن هنرمند ضایعه نیست بلکه فاجعه است.

*  فولکلورهم درکارهای شما بازتاب خوبی دارد و تقریبا برجسته است. چه دلیلی پشت این کار است؟

- اعتقاد دارم هرهنرمندی ازهر قومی که باشد، باید سعی کند فرهنگ موسیقیایی آن خطه را حفظ کند. زیرا موسیقی هر قومی تاریخ و نشان سالهای رفته آن قوم است که این نشانه‌ها غالبا خود را در مناسبت‌های فرهنگی و هنری بروز می‌دهد. از همین رو موسیقی هر قومی ماحاصل فراز و نشیب و اتفاقاتی است که پیموده شده است. هنرمندان هر قومی موظف‌اند از آهنگها و مقامات موسیقی منطقه خود نگهداری و صیانت کنند. موسیقی نواحی و فولکلور ما پایه و اساس موسیقی سنتی دستگاهی ماست. موسیقی ما موسیقی‌ای است که زمان سرایش و آهنگسازی ترانه‌اش منفک از هم نیست و من مصمم شدم آن ترانه‌هایی که از خاطره‌ها رفته، مجددا بازخوانی کنم و اولین تجربه و انتخاب خودم را با ضبط اثری بنام "گلاره" با تنظیم محمد ساعد از مردم و زمانی که این اثر که وارد بازار شد استقبال خیلی خوبی به عمل آمد و همین استقبال مرا بر آن داشت تا نسبت به انتشار کارهای بعدی اقدام نمایم.

* برای حفظ و شناساندن هرچه بیشتر مقام‌ها و ملودیهای کردی مخصوص در حوزه‌های ایلام، کرماشان، لرستان چه کاری انجام داده‌اید؟ در بسیاری از اجراها شما را با لباس کردی می‌بینم.

- رقص کردی را بنام »هه‌لپه‌رکی« در کنسرتها و سالنها و تالارهای مطرح کشور بروی صحنه برده‌ام. انتشار 6 آلبوم کردی و با گویش کردی کلهری بازسازی ترانه‌هایی که از خاطره‌ها رفته بود را هم نباید فراموش کرد. استفاده از لباسهای کردی زنان و مردان در اجراها و بهرحال هرکاری که بتواند موسیقی کردی کرمانشاهی (کلهری) را مطرح کند انجام داده و خواهم داد. این استقبال عزیزان هنردوست مشوقی شد برای دلگرمی و تهیه آلبوم دومم و در این خصوص با زنده یاد سهیل ایوانی مطرح و صحبت شد. ایشان استقبال کردند و قرار شد که این کار صورت بپذیرد. پس از ضبط اثر دومم به نام شور شیرین که تقدیم علاقمندان گردید، آلبوم‌های دیگر من که همگی کردی کرمانشاهی و به اصطلاح گویش کردی کلهری است بنام‌های سرمه خیال با تنظیم زنده یاد سهیل ایوانی، رقص پروانه با تنظیم زنده یاد مجتبی میرزاده، مهجوری با تنظیم استاد علی اکبر مرادی و اخیرا هم ژینا با تنظیم برزو امیری که در دسترس عزیزان قرار گرفته است. بیشتر فعالیت هنری من در تهران به صورت اجراهای صحنه‌ای است که با گروه‌های صاحب نامی چون »باربد« به سرپرستی استاد محمد ساعد، »تنبورنوازان لاوچ« به سرپرستی  استاد علی اکبر مرادی، گلبانگ استاد بهناز ذاکری، چهل دف فرشید غریب نژاد، بیستون استاد علیرضا فیض بشی‌پور، هاتف استاد رضاخواه، ارکستر بزرگ کوبان به سرپرستی و رهبری وندان مساح زاده، ارکستر جاویدان استاد مجید مهرور و گروه اوج به سرپرستی استاد چاله چاله، گروه ترنگ به سرپرستی استاد برزو امیری همکاری نموده‌ام.

*درخارج از کشور هم اجراهایی داشتید. به عنوان حسن ختام گفتگو از این فعالیتها هم بفرمایید.

- شرکت در فستیوال سن لورنزو در کشور ایتالیا به عنوان خواننده برگزیده اجرایی موسیقی در دانشگاه یورک در کشور کانادا با گروه موسیقی سارنگ و دریافت تقدیرنامه، دریافت لوح سپاس در نخستین جشنواره سراسری موسیقی، هم آوایی اقوام ایرانی و کسب مقام برگزیده جشنواره در تهران، دریافت دیپلم افتخار جشنواره سراسری و اجرای گروه موسیقی کرماشان در کردستان عراق (سلیمانیه) از دیگر فعالیت‌های هنری من بوده که اجرای این برنامه مورد توجه علاقه‌مندان و هنرمندان خطه کرمانشاه قرار گرفت. 

منبع: سیروان

فیض اله پیری
ایمیل: feizollahpiri@gmail.com فیس بوک: facebook.com/feizollahpiri
نویسندگان وبلاگ:
مطالب اخیر:
دوستان من:
کدهای اضافی کاربر :