قصر فرهاد
صفحات وبلاگ
کلمات کلیدی مطالب
نویسنده: فیض اله پیری - ۱۳٩٤/٤/۱۱

گفتگو با بختیار پنجه ای دستیار کارگردان نمایش "بی تو بهتر"

فیض اله پیری: نمایش "بی تو بهتر" به کارگردانی قطب الدین صادقی تلاشی دیگر از این هنرمند سنندجی برای بازتاب رنجهایی شیمیایی کردها ست . هنرمندان و بازیگران این اثر نمایشی در مهاباد در حال تمرین هستند و قرار است بخشهایی از آن در آیین ویژه سالگرد بمباران شیمیایی سردشت و بعد از اتمام تمرین ها در دیگر مناطق کردنشین و تهران اجرای عمومی شود. بختیار پنجه ای هنرمند مهابادی و دستیار کارگردان نمایش بی تو بهتر در گفتگویی با سیروان از این نمایش می گوید.

*آقای پنجه ای سرآغاز بفرمایید که نمایش "بی تو بهتر" چگونه تولد یافت و همکاری شما با دکتر قطب الدین صادقی در این کار چگونه رقم خورد؟

- هنوز آخرین مراحل نگارش متن "بی تو بهتر" به پایان نرسیده بود که در دیدار هنرمندان تئاتر با آقای دکتر قطب الدین صادقی در جشنواره ی یازدهم تئاتر کوردی، نخستین جرقه های حضور ایشان در مهاباد زده شد. تلاش و پی گیری دوستان، هنرمندان و پیشکسوتان با هماهنگی انجمن هنرهای نمایشی مهاباد – هرچند کمی دیرتر از زمان برنامه ریزی شده-  به ثمر نشست. قسمتی از موانع و محدودیت های اداری و مالی قابل پیش بینی برداشته شد –هر چند بخش اعظم آن همچنان باقیست- و مقدمات حضور ایشان تا حدودی فراهم شد. پس از بررسی ها و طی مرحله انتخاب بازیگران در مهاباد و سردشت،تمرین نمایش آغاز شد. هم زمان کلاس های آموزش بازیگری نیز تحت نظر ایشان در جریان است و ما اکنون در هفته سوم تمرین نمایش "بی تو بهتر" هستیم و گروه اجرای خود را برای حضور در مراسم یادبود بمباران شیمیایی سردشت و همچنین ادامه ی کار بعد از آن آماده می نماید.

* داستان این نمایش چیست و چه نسبتی با تراژدی سردشت دارد؟

- هفت سال پس از بمباران شیمیایی سردشت، "هیرش" مصدوم شیمیایی این فاجعه در یک شرکت خدماتی در تهران کابوس می بیند و با مرگ دست و پنجه نرم می کند. دوستان او، کارگران این شرکت که همه از قربانیان جنگ و حمله شیمیایی اند با پیمان کار و سرکارگر در جدالی بر سر فهم و تجربه ی فاجعه و عدم درک و بی توجهی به آن فاجعه اند و... .

* در باره سبک کار توضیح بفرمایید و اینکه درون مایه متن چه سبکی را نمایندگی می کند؟

من فکر می کنم پیشنهاد نمودن یا در نظر گرفتن تنها و تنها یک سبک مشخص بر اساس درونمایه ی یک اثر هنری در جهان امروز رویکردی ناقص و ابتر است و به گونه ای تحمیل بیشتر شبیه است تا تحلیل. از سوی دیگر با وجود اذعان به نقش کلیدی درون مایه، نقش عوامل ساختاری و فرم را در سبک شناسی اثر تاثیرگذارتر می دانم. نمایشنانه "بی تو بهتر" در ادامه و امتداد یکی از دو دغدغه ی اصلی محتوایی آثار نوشتاری و اجرایی دکتر قطب الدین صادقی –اسطوره و تئاتر سیاسی- و در بستر تاریخ معاصر کردستان، بازهم به مساله ی ژنوساید یا نسل کشی می پردازد و این بار فاجعه ی بمباران شیمیایی سردشت را در مرکز توجه خود قرار داده و در کنار آن دیگر مناطق کردنشین ایران که مورد حمله ی شیمیایی قرار گرفته بودند را نیز مد نظر قرار داده است. پیشتر از این دکتر صادقی در "زنان صبرا، مردان شتیلا" به موضوع نسل کشی فلسطینیان، در نمایش های "دوران بی گناهی" و "سرود صد هزار افلییای عاشق" به انفال و بمباران شیمیایی حلبچه، در "اگر نرفته بودی" به وقایع نادیده و ناشنیده ی جنگ هشت ساله ی عراق علیه ایران و در "عزیز شنگالی" به جنایت های دهشتناک تروریست های داعش در مناطق کردنشین عراق و سوریه پرداخته بودند. هرچند ردپای این رویکرد محتوایی را در بیشتر دیگر آثار ایشان نیز می توان دید. این انتخاب آگاهانه ی ایشان زمانی ارزش و اعتباری فراتر می یابد که به دو واقعیت دردناک توجه بیشتری کنیم. نخست آن که سردشت نخستین شهر دنیاست که مورد هجوم وحشیانه ی شیمیایی قرار گرفته است و پس از آن، واقعیت دردناک دیگر، این نکته است که تا کنون این فاجعه به شکلی کلان و فاخر نه توسط خودمان و نه به دست دیگران روایت نشده است و ریشه های تکرار فجایع بعدی به خصوص حلبچه را باید در دل این بی توجهی ها جستجو کرد. عدم توجهی که حتا از جانب مسئولان نیز نسبت به قربانیان این فاجعه روا داشته شد  مورد توجه نمایش است و این بی توجهی  و تبعات ناشی از آن خط غالب روایی نمایشنامه ی "بی تو بهتر" را هدایت می کند که رنگی واقع گرایانه دارد، و حضور کابوس هایی که ما را مستقیما به دل فاجعه وصل می کند در نقطه مقابل آن کاربردی فراواقع گرایانه می یابد. همه این ها بر بستر فاجعه و تراژدی جا خوش کرده اند.

* برای ساخت این نمایش چه عوامل و هنرمندانی با شما همکاری دارند؟

- از همان ابتدا چنان قرار گذاشته شد که دکتر صادقی در تمامی موارد و تخصص ها از عوامل اجرایی و هنرمندان بومی منطقه استفاده کنند. حتی ایشان با علاقه مندی تمام سعی کردند که این اثر را همراه با هنرمندان سردشتی به صحنه آورند که پاره ای مشکلات و کمبود توان بالقوه ی این شهرستان چه در ساحت سخت افزار چه در زمینه ی نرم افزار مانعی جدی بر سر این خواست قلبی ایشان بود. جالب  ان که پس از دیدار با دوستان هنرمند تئاتر سردشت چه در مهاباد و چه در سردشت و در جهت رفع قسمتی از این موانع، جناب دکتر صادقی تصمیم گرفتند یک دوره ی آموزشی یک ماهه را در این شهرستان برگزار نمایند، که این خود می تواند آغازگر دوره ای درخشان برای تئاتر سردشت باشد. پس از بررسی های لازم و اخذ این تصمیم بود که عوامل و هنرمندان مهابادی در اجرای این اثر مشارکت نموده و از مرحله ی ترجمه ی متن گرفته تا بازی ها و طراحی ها و کلیه عوامل پشت صحنه، تمامی مسئولیت ها بر عهده دوستان گرانقدر هنرمند بومی - با ترکیبی از پیشکسوتان این عرصه و جوانان نوپا- گذاشته شد. به علت تعدد بازیگران و عوامل اجرایی متاسفانه جای آن نیست که اسامی تک تک آنان در اینجا آورده شود، قدردان لطف و همدلی تمامی این عزیزان هستم.

* اجرای عمومی نمایش و بازتاب عمومی آن در میان مردم نیز مسئله مهمی است؟ آیا در دیگر مناطق کردنشین هم اجرای عمومی می شود؟ چه برنامه مشخصی در این زمینه دارید؟

در مرحله نخست بخشی از نمایش در روز هفتم تیرماه مصادف با سالگرد بمباران شیمیایی سردشت و در چارچوب مراسم یادبود این فاجعه که امسال به شکل بین المللی در سردشت برگزار می شود، اجرا خواهد شد. پس از آن نمایش "بی تو بهتر" در شهرهای سردشت، مهاباد، بوکان، تهران وهمچین در چارچوب جشنواره ی تئاتر کوردی در سقز نیز به صحنه خواهد رفت. خواست جناب دکتر صادقی و تمامی اعضا گروه آن است که این نمایش در تمامی شهرهای کردستان اجرای عمومی شود و برای رسیدن به این خواست پیش بینی و رایزنی هایی نیز صورت گرفته است. امیدوارم همکاری های مسئولان، نهادها و تمامی هنرمندان گرانقدر باعث تسهیل در رسیدن به این هدف گردد. فکر می کنم اکنون فرصت مغتنمی است که از عزیزان که یاریگر گروه اجرایی بودند سپاسگزاری شود، به خصوص از شورای شهر مهاباد که بخشی از هزینه ها را بر عهده گرفته است و ناگفته پیداست که همچنان یاری بیشتر این عزیزان را چشم انتظاریم و همچنین هماهنگی و لطف فرمانداری و اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی مهاباد نیز پشتوانه ی گروه اجرایی بود و باز هم بی شک کمک های بیشتر از سوی این گرانقدران، انتظار ماست . مطابق عهد نانوشته ی فرا راه هر حرکت هنری در دیار ما، گلایه هایی هم هست که وقتی این گلایه ها رو به سوی دوستان مسئول سردشتی داشته باشد که اثر، نمایش آنان است و درباره ی ایشان، دردی فراتر از کم لطفی ها و نامهربانی های دیگران در جان ما می نشاند و مسلما تاسفی اسفناک تر. 

فیض اله پیری
ایمیل: feizollahpiri@gmail.com فیس بوک: facebook.com/feizollahpiri
نویسندگان وبلاگ:
مطالب اخیر:
دوستان من:
کدهای اضافی کاربر :