قصر فرهاد
صفحات وبلاگ
کلمات کلیدی مطالب
نویسنده: فیض اله پیری - ۱۳٩٤/٤/۱۱

گفت و گوی اختصاصی با حجت الاسلام والمسلمین علی یونسی 

 دستیار ویژه رییس جمهور در امور اقوام و اقلیت‌های دینی و مذهبی


فیض اله پیریحجت الاسلام والمسلمین علی یونسی در دولت تدبیر و امید »دستیار ویژه رییس جمهور در امور اقوام و اقلیت‌های دینی و مذهبی« است؛ جایگاهی که این روزها به رابط مطالبات این حوزه با دولت شده است. از این زاویه، کسوت او بیشتر هویت »پرسشگر« را به خود می‌گیرد تا پاسخ دهند. با این حال او از پاسخ‌هایی که در زمینه مطالبات قومی و مذهبی از دولت گرفته و یا کارهایی که در دولت در حوزه اقوام در دست اجراست، فردی مطلع و صاحبنظر است. از طرفی عملا دولت تدبیر و امید را در میان اقلیت‌های قومی، مذهبی و دینی نمایندگی می‌کند و به عبارتی تنها مرجعی است که این روزها حرفهای تازه‌‌ای در این حوزه دارد. در سفر یک روزه یونسی به سنندج فرصتی کوتاه دست داد تا درخصوص بیانیه شماره 3 روحانی و تعهدات دولت او به اقوام و اجرای اصل 15 قانون اساسی و همینطور مذاکرات ایران و اپوزیسیون کردی گفت و گو کنیم.

* جناب آقای یونسی، اجازه بفرمایید از جایگاه حقوقی شما شروع کنم. دستیار ویژه رییس جمهور در امور اقوام و اقلیت‌های دینی و مذهبی یعنی چه؟ چه هدفی را دنبال می‌کند و فلسفه تولد آن از کجا شکل گرفت؟

- آقای رییس جمهور به دلیل اهمیتی که برای مسئله اقوام ایرانی قائل اند، دست به این ابتکار زدند که هم اطلاعات درستی از مسئله داشته باشند و هم به نوعی نمایندگی در این بخش صورت گیرد؛ نمایندگی از طرف رییس جمهور در میان اقوام و اقلیت‌های دینی و مذهبی. البته احساس اقلیت بودن، احساس خوبی نیست. همین احساس دو آسیب جدی دارد، یکی نگرانی از اینکه اکثریت به حقوق اقلیت دست درازی بکند، دوم اینکه اقلیت با این احساس ممکن است از مسیر و جاده اعتدال خارج شود. هر دو مسئله به نظرم آسیب جدی است. اینکه اکثریت به اقلیت چشم سوء داشته باشد و یا اقلیت به دلیل داشتن حس اقلیت بودن بخواهد عکس العملی نامناسب داشته باشد، هردو موضوع به نظرم نگران کننده و بد است. از همین جهت دولت باید همه راههای لازم را به کار بگیرد که احساس تبعیض، بی عدالتی و تحقیر و اینکه شهروند درجه یک و دو اکثریت و اقلیت بودن از بین برود. هدف این است که این حس از بین برود و همه مردم حس مشترک شهروند درجه یک را داشته باشند.

 

 

* ساختار تشکیلات شما جنبه اجرایی هم دارد یا صرف اینکه به آقای رییس جمهور مشورت می‌دهید؟

- ما هیچ گونه کار اجرایی نداریم. پیگیر نظرات دولت و رییس جمهور هستیم و پیشنهادهایی ارایه می‌کنیم تا وزارتخانه‌هایی که مسئولیت اجرایی دارند، سیاست‌های دولت و رییس جمهور را اجرا بکنند. در حقیقت پیش از هر چیز پیگیر نظرات دولت هستیم.

* شکل گیری دستیار رییس جمهوری در حوزه اقوام و اقلیت‌های دینی و مذهبی در راستای بیانیه شماره 3 دکتر روحانی بود؟

- ممکن است در آن راستا هم باشد. دنبال آن هستیم که آن بیانیه عملیاتی بشود و پیگیر هستیم که دست کم در جایگاه معاون رییس جمهور و هیات دولت هم افرادی از اقلیت‌ها و اقوام حضور داشته باشند. البته در دولت چهره‌هایی هستند که به اقوام مختلف تعلق دارند.

* شما در رسانه‌ها باتوجه به جایگاه حقوقی که دارید، مشهور هستید به اتخاذ مواضع صریح و شفاف در مورد مطالبات قومی، اما گله مندی‌هایی هم هست که گفته می‌شود به این مواضع عمل نمی‌شود.

- اول بگویم که عده‌ای نمی‌خواهند حتی صحبت از اقوام بشود. افرادی که مخالف احقاق حقوق مردم هستند، به نوعی دلواپس حقوق اقوام هم هستند و نسبت به اقلیت‌ها و اقوام ایرانی بیشتر نگاه تهدیدی دارند و آن را فرصت نمی‌دانند. آنها مایل نیستند این پرچم بلند و از این مسایل صحبت بشود. همه حرفشان این است که این صحبت‌ها را طرح نکنید. می‌گویند وقتی این صحبت‌ها طرح می‌شود، انتظاراتشان زیاد می‌شود و نباید شما این حرف‌ها را بزنید.

* در بیانیه شماره 3 آقای رییس جمهور در ایام انتخابات، مشارکت اقوام در ساختار قدرت و مدیریت کشور مورد توجه قرار گرفته است. به نظرم بعد از دو سال فرصت خوبی برای ارایه گزارشی به مردم در این زمینه باشد.

- مشارکت در مدیریت کشور الان در سطوح پایینی و میانی وجود دارد. از قبل وجود داشته و در این دولت بیشتر شده است. اما مشارکت در سطوح بالاتر هم به شکل قومی وجود دارد. نمایندگانی از اقوام مختلف ایران در دولت وجود دارند، کردها، عرب‌ها، بلوچ‌ها و ... هستند. اما به صورت مذهبی دولت نتوانسته به وعده خودش عمل کند. مکررا هم آقای رییس جمهور گفته ما به این وعده‌ای که به مردم دادیم، پایبند هستیم.

* چرا در ستاد دولت گزینه‌ای از کردهای اهل سنت برا وزیر معرفی نشد؟

- عرض کردم که الان مهمترین وزرای ما از اقوام مختلف هستند.

* اما هویت قومی را نمایندگی نمی‌کنند.

- حالا مسئله این نیست که یک مذهب خاص تعلق داشته باشد.

* مشخصا منظورم این بود که آن مدیر هویت قومی خودش را پنهان نکند و دست کم در این زمینه آن شاخصه‌ها را نمایندگی کند.

- منکر نمی‌شوند. چرا باید گفت فردی مثل آقای مهندس زنگنه وزیر نفت که از کردهای کرمانشاه است، هویت خودش را نمایندگی نمی‌کند؟

* کرد هستند اما به صورت رسمی در جایی ندیدیم که از نمایندگی هویت کردها سخن بگویند.

- لازم نیست که بگویند. این نکته را نمی‌پذیرم. چرا آقای وزیر کشور را نباید گفت که هویت کردی را نمایندگی می‌کند؟ ایشان از کردهای خراسان‌اند. یک میلیون کرد در خراسان داریم. چرا ما آنها را کرد ندانیم؟

* نگفتم کرد نیستند.

- پس چرا وقتی به وزارت می‌رسند، نباید بگوییم کرد هستند؟ نیستند؟

* همین آقای وزیر کشور یک بار گذرش به سنندج افتاد و چند جمله‌ای هم به زبان کردی به زبان آورد که با مردم ارتباط هموندی برقرار کنند. خودشان که تاکید داشتند در کردستان فردی برای مدیریت استان پیدا نکرده اند....!

- هرکدام از این نخبگان وقتی تهران می‌روند، ممکن است که مردم محل بگویند که از ما نیست. این نگاه، نگاه نادرستی است. آقای زنگنه یک کردی است که به کرد بودن خودش هم افتخار می‌کند که نمایندگی از این مردم و از این هویت داشته باشد و تنها وزیری است که اتفاقا برای مدیرانش هم از اقلیت‌های قومی و هم مذهبی استفاده کرد. چرا آنها را نماینده کردها ندانیم؟ شما وقتی کردی را مثال می‌زنید، منظورتان حتما کرد سنندج است، کرمانشاهی کرد نیست؟! یکی از اصیل‌ترین اقوام کرد ایران، قوم زنگنه است. مهندس زنگنه هم که جزو نخبگان این طایفه است.

* من  واقعا متاسفام که وقت شما را با این سوالات می‌گیرم. جهان این مسایل را برای خودش حل کرده است. اما چون جایگاه حقوقی شما این است مطرح می‌کنم. به نظر می‌رسد دولت در زمینه اقلیتی دینی و مذهبی نتوانسته به مفاد بیانیه شماره 3 اقوام عمل کند.

- این ایراد شما را می‌پذیرم. من هم دارم حرف شما را تایید می‌کنم، باید در ساختار دولت به اقلیت‌های مذهبی و دینی هم توجه کرد و از همه پتانسیل‌ها و استعدادها برای اداره کشور بهره برد. این ضعف وجود دارد اما باید منتظر زمان بود.

* ممکن است بفرمایید چه مانعی در این زمینه وجود دارد؟ چه افراد یا گروه‌هایی مانع هستند؟!

- منتظر پاسخ این سوال نباشید. حمله‌هایی که از رسانه‌ها به دولت می‌شود را پیگیری کنید، مسئله معلوم می‌شود.

* از اجرای اصل 15 قانون اساسی و تدریس زبان اقوام در مدارس و دانشگاه‌ها چه گزارشی دارید که به مردم ارایه کنید؟ اجرای این اصل هم به هرحال از تعهدات آقای دکتر روحانی به مردم بود. گویا در وزارت آموزش و پرورش هم کارهایی در شرف انجام است...

- بله، همین الان هم اگر فردا کلاسی در زمینه آموزش زبان کردی برگزار شود، هیچ مانعی وجود ندارد.

* منظورم ساختار آموزشی است. این مسایل را شما باید به وزارتخانه‌های مثل آموزش و پرورش و وزارت علوم به صورت رسمی ابلاغ کنید.

- این دو وزارتخانه مطالعاتی شروع کرده‌اند، موانع تخصصی وجود دارند انشاءا... شما به زودی خبرهای خود از وفای دولت به وعده خودش خواهید شنید. مانع تخصصی در برخی مراحل کار وجود دارد که به چه زبانی،‌به چه لهجه‌ای و به چه صورتی اجرا شود. بالاخره باید کار صحیح صورت بگیرد.

* یعنی به صورت رسمی در همین دولت اصل 15 قانون اساسی به صورت کامل اجرا می‌شود؟

- بله، امیدواریم.

* در وزارت علوم و آموزش و پرورش؟

- بله، حالا یک دعوایی هم بین این دو وزارتخانه وجود دارد. وزارت علوم می‌گوید، مربوط به ماست، آموزش و پرورش هم همینطور. این دو وزارتخانه تفسیر متفاوت از قانون اساسی دارند. آموزش و پرورش می‌گوید چون در فصل قانون واژه »مدرسه« مطرح است، پس ما مسئولیم. وزارت علوم معتقد است که مسئله باید در سطح دانشگاه اجرا شود. یک نکته را اضافه کنم که عده‌ای البته با آن موافق نیستند. اجرایی شدن اصل 15 یک الزام قانونی است که باید اجرا شود، اما این یک خواست نخبگانی و روشنفکری است، خواست عموم نیست. خواست عمومی مردم کرد، بلوچ، ترکمن و عرب در درجه اول توقعات و انتظارات اقتصادی است. مردم شغل و رفاه می‌خواهند. اینها اولویت دارد.

* البته طبیعی است که اگر کسی گرسنه باشد به این مسایل فکر نکند، دست کم اولویت اول زندگی‌اش نباشد، اما این حقوق مردم است.

- اجازه بفرمایید (باخنده). نکته دیگری باید در نظر گرفت که اجرای اصل 15 یک خواست فرهنگی است، یعنی احترام گذاشتن به شاخصه‌های مردمی و قومی. کاری که الان در دولت شروع شده، آداب و رسوم و فرهنگ و موسیقی مردم ترویج می‌شود. تعداد کنسرت‌هایی که در این مدت برگزار شده، نمونه کوچکی از احترام به فرهنگ مردم است.

* سوال آخر را مطرح می‌کنم. نمی‌دانم چه میزان می‌توانید مسئله را باز کنید. منابعی رسمی مذاکره بین ایران و اپوزیسیون کردی را تایید کرده‌اند که گویا بعد از تحولات جدید در عراق متوقف شده است.

- ببینید، مذاکرات به صورت رسمی نبود. اما مذاکرات به صورت غیررسمی بوده، یعنی سازمانهای اطلاعاتی و امنیتی همیشه مذاکره داشته‌اند. هدف از مذاکرات این است که اگر گروهی اپوزیسیون دست از عملیات تروریستی مسلحانه بردارد و به قانون تن بدهد، اعلام کند که من حاضرم در چارچوب قانون فعالیت کنم، ما مانع نمی‌شویم.

* بخش‌هایی از اپوزیسیون اعلام کرده‌اند که حاضرند در ایران فعالیت مسالمت آمیز داشته باشند.

- مانعی برای هیچکس نیست الا کسی که مدعی خصوصی داشته باشد که بگوید دستش به خون کسی آلوده است. اما به صرف اینکه کسی مدتی در گروهی فعالیتی داشته و الان می‌گوید با آن روش مخالفم [مسئله فرق دارد].

* عرض من مسئله شخصی نبود. اعلام آمادگی کرده‌اند که فعالیت تشکیلاتی داشته باشند.

- فعالیت تشکیلاتی با آن عنوان ممکن است با مانع روبرو شود، اما اعلام کنند که فعالیت در فلان حزب مسلح را قبول نداریم و نمی‌خواهیم در آن قالب فعالیت کنیم، می‌خواهیم بیاییم در قالب احزابی که وزارت کشور اجازه فعالیت بدهد در این زمینه مانعی نداشته‌ایم.

* نظام به این نتیجه رسیده که گفت و گو را ادامه بدهد؟

- این همیشه بوده، مسئله تازه‌ای نیست.

* متشکرم.

منبع: سیروان

فیض اله پیری
ایمیل: feizollahpiri@gmail.com فیس بوک: facebook.com/feizollahpiri
نویسندگان وبلاگ:
مطالب اخیر:
دوستان من:
کدهای اضافی کاربر :