قصر فرهاد
صفحات وبلاگ
کلمات کلیدی مطالب
نویسنده: فیض اله پیری - ۱۳۸٤/٧/٢٤

25 تير 84

در گفت و گوی سیروان با صاحبنظران سیاسی مناطق كردنشین بررسی شد:چشم انداز آینده كردها در دولت جدید

سیروان-فیض الله پیری:12 مرداد »محمود احمدی نژاد« رئیس جمهور آبادگر ایران آغاز به كار می كند. او در مناطق كردنشین به ویژه مناطق سنی نشین درجریان انتخابات از پشتوانه رای كمتری برخوردار شد. احمدی نژاد سال ها در میان كردها زیسته و در مدیریت های استانهای كردنشین به نحوی نقش آفرین بوده است. رئیس جمهور منتخب از پس دولت های سازندگی هاشمی و توسعه سیاسی خاتمی می آید تا به شعار محوری اش یعنی اجرای »عدالت« در ایران بپردازد.
او با كردها چندان نا آشنا نیست ودر سرزمین كردان مدیریت كرده و با رفتارهای سیاسی و جامعه شناختی كردها آشناست.
مشاور در استانداری كردستان، فرمانداری »ماكو« و بازسازی در شهر مرزی سردشت و حضور در صحنه های جنگ به ویژه به همراهی اتحادیه میهنی در »رواندز« و »كركوك«‌كارنامه همراهی احمدی نژاد با كردهاست. ولی او پس از انتخاب به ریاست جمهوری و در دیدار با نمایندگان شمال غرب كشور به كردها توصیه كرد »نحوه حكومت در عراق را به رخ او نكشند« با این حال سیروان در نظرسنجی كه در مورد مشی آینده دولت احمدی نژاد در كردستان به روی سایت اینترنتی خودقرار داده ، بیش از نیمی از كاربران معتقدند رفتار دولت آینده در مورد مناطق كردنشین جدید و غیر قابل پیش بینی است. از سوی دیگر خبرهای رسیده حاكی است بحث هایی در موردبه كارگیری كردها واهل سنت در كابینه و استانداری ها مطرح شده اما این قضایا نهایی نشده است و احتمال انجام و یا رد آن پنجاه، پنجاه است. با این وصف ، سیروان در گفت و گویی با صاحب نظران كرد كوشیده است شرایط پیش رو را بكاود.
* چهار اصل حقوقی كردها در قانون اساسی
»صالح نیكبخت« روزنامه نگار و وكیل سرشناس كرد می گوید: مسئله حقوق اقوام و كردها در قانون اساسی مطرح و بر رعایت آن تاكید شده كه متاسفانه این حقوق در چهار بعد رعایت نشده و یا اگر درصدد رعایت آن بوده اند، به علت شرایط ومسایل ملی و منطقه ای حاكمیت ایران نتوانسته آن را اجرا كنند. وی در توضیح چهار بعد حقوق اقوام گفت: اولین مسئله اجرای اصول 19 و 20 قانون اساسی وعدم وجود هر گونه تبعیض بین شهروندان ایرانی به ویژه اقوام می باشدكه براساس این دو اصل همه آحاد ملت ایران ازهر قوم و قبیله ای از لحاظ حقوقی، اجتماعی، سیاسی و ... برابر برخوردار هستند اما متاسفانه این دو اصل قانونی به معنای واقعی اجرا نشده ودر حال حاضر كردها از دسترسی به مشاغل مهم مختلف محروم هستند: به عنوان مثال كردها بر خلاف گذشته نمی توانند به مشاغل فرماندهی در سطوح عالی نظامی وانتظامی برسند واز تصدی  مناصب عالی در قوه قضائیه، وزارت خارجه،‌مدیریت د راجرای سطوح عالی و میانی محروم هستند،‌در این صورت برای كردهای اهل سنت رنگ بیشتری به خود می گیرد. او گفت:‌علی رغم اینكه از آغاز انقلاب این موارد مورد توجه رهبر فقید انقلاب بوده و بارها اعلام كرده كه بین پیروان مذاهب مختلف اسلامی و نیز اقوام ایرانی هیچ گونه تمایزی نباشد،‌اما هرگز عملی نشده است.
او دومین مسئله حقوق كردها را اجرای اصول 12 و 15 قانون اساسی دانست و گفت: علی رغم اینكه اصل 15 قانون اساسی بر آموزش زبان اقوام ایرانی به زبان مادری خودشان تاكید دارد ودر صورت مذاكرات مجلس خبرگان قانون اساسی كه بین مرحومین شهید بهشتی و مولوی عبدالعزیز نماینده مجلس خبرگان از سیستان و بلوچستان برقرار شد، شهید بهشتی تاكید كردند كه آموزش و پرورش باید امكان تدریس زبانهای اقوام را فراهم آورد و از طرف دیگر آموزش این زبانها كه همه ریشه مشترك دارند ونه تنهاموجب تضعیف بلكه به شكوفایی زبان فارسی هم می افزاید، تا كنون از اجرای آن خودداری شده است.
او گفت: سومین مسئله عدم توزیع برابر امكانات فراهم شده برای مردم در استانهای كردنشین است كه قابل مقایسه با استانهای همجوار نظیر همدان و یا زنجان نمی باشد،‌ بنابراین اجرای اصل 48 قانون اساسی كه بر تامین امكانات مساوی برای همه مردم ایران از هر قوم و قبیله ای تاكید می كند،‌عملا رعایت نشده است.
به گفته وی، اصل دیگری كه رعایت نگردید، مشاركت اقوام ایرانی در مدیریت عالی سیاسی كشور از جمله در هیئت دولت و معاونت های ریاست جمهوری و یا مقامات عالی قوه قضائیه و همچنین هیئت رئیسه مجلس می باشد. به عنوان مثال علی رغم اینكه كردها واهل تسنن نزدیك به 20 درصد جمعیت ایران را در بر می گیرند در 26 سال گذشته یك وزیر یا معاون رئیس جمهور و یا یكی از مقامات عالی رتبه قوه قضائیه از میان آنان انتخاب نشده است، بنابراین با توجه به این مسایل اصل صورت مسئله حقوق كردها در دوره ریاست جمهوری همچنان باقی خواهد ماند واز موضوعاتی نیست كه با پاك كردن صورت مسئله ، منكر حل آن شد.
نیكبخت در پاسخ به این سئوال كه آیا در دوره ریاست جمهوری احمدی نژاد امكان عقب گرد فضای سیاسی وجود دارد، گفت:‌این موضوع بستگی به عملكرد هیئت دولت و مجلس خواهد داشت. اما در طول 10 سال گذشته اقوام ایرانی و به طور كلی همه مردم ایران از لحاظ آزادیهای سیاسی و اجتماعی دستاوردهای داشته و این دستاوردها از بین نخواهد رفت، چرا كه عطیه ای نیست كه از طرف قدرت یا مقامی به ملت اعطا شده باشد. این دستاوردها حق مردم است و شرایط جهانی كنونی به گونه ای است كه هرگز به كسی اجازه نمی دهد كه حقوق مكتسب مردم را از دست آنان خارج كند. نیكبخت در خصوص پیش بینی حوادث اجتماعی بر آینده كردها می گوید: با توجه به اینكه فعلا در كمتر از پنج سال آینده تركیه با داشتن بیشترین اقلیت ملی به نام كرد وارد اتحادیه اروپا خواهد شد و سیستم این اتحادیه طوری نیست كه به كشوری اجازه دهد كه حقوق اقلیتهای مهم را نادیده بگیرد و از طرفی با توجه به اینكه 107  سال از تشكیل حزب »خۆی بوون« می گذرد و كردها چه قبل از دوران آتاتورك و چه بعد از دوره كمالیزم برای به دست آوردن حقوق مبارزه كرده اند،‌قطعا اقلیت كرد در تركیه با بیش از 20 میلیون نه تنها امكان آموزش  به زبان كردی و داشتن مطبوعات و رادیو تلویزیون را خواهند داشت،‌ بلكه قطعا به صورت فدراتیو در مدیریت سیاسی كشورتركیه مشاركت خواهند كرد و بدون قبول این مسئله ورود تركیه به اتحادیه اروپا مقدور نخواهد بود.
وی افزود: درعراق هم با توجه به مبارزات 87 ساله كردها از زمان قیام ملك محمود برزنجی و به دست آوردن آزادیهایی زیاد نظیر تثبیت حالت فدراتیو حداقل در سه استان و نظر به اینكه هم اكنون اقلیت ملی كرد در كشور سوریه با حدود یك میلیون و 700 هزار نفر از چالشهای اساسی دولت بعثی این كشور است و در شش ماه گذشته رفتار دولت نسبت به كردها بهتر شده است، در كشور ایران نیز كه كردها دومین اقلیت بزرگ بعد از ترك ها هستند وخود را از هر ایرانی،‌ایرانی تر می دانند و از اساس، ایران مربوط به كردها بوده و هر نوع تجزیه طلبی و جدایی را محكوم می كنندو براین امر هم تاكید دارند كه دولت اینده نمی تواند این مسئله را نادیده بگیرد،‌مگر اینكه چون دولتهای گذشته پنبه ای در گوش بگذارد وتصور كند كه صدایی وجود ندارد. به اعتقاد نیكبخت دولت آینده نه تنها نباید جلوی اصلاحات خاتمی در حوزه سیاست و فرهنگ را بگیرد بلكه باید با تمام قوا در جهت پیشرفت و تثبیت و نهادینه كردن این اصلاحات اقدام كند. زیرا مطمئناً شرایط  جهانی سوم تیر ماه 84 و خطراتی كه كشور ما را از هر لحاظ از جمله استقلال و تمامیت آن تهدید می كند، قابل مقایسه با دوم خرداد 76 نمی باشد بنابراین تنها راه به رسمیت شناختن حقوق اقوام كشور، تامین آزادیهای سیاسی مردم می باشد.این وكیل كرد تاكید كرد:‌این چیزی است كه ما پیش از آنكه رئیس جمهور بر كرسی ریاست جمهوری تكیه زند،‌از باب خیر خواهی می گوئیم و خود او داند كه چه خواهد كرد.
اقوام اولویت اول دولت احمدی نژاد نیست
»ایرج جمشیدی« روزنامه نگار قصر شیرینی مقیم پایتخت كه در طول حیات مجلس ششم و هفتم به عنوان خبرنگار پارلمانی شرق ارتباط تنگاتنگی با فضای مجلس و نمایندگان كرد داشته بر این عقیده است كه بستن فضای مدنی در مناطق كردنشین قطعا امكان پذیر نیست همانطوركه در دیگر مناطق ایران امكان بازگشت به قبل از دوم خرداد وجود ندارد،. وی افزود: در مجاور ایران اتفاقات جدیدی افتاده است كه
براساس تاریخ، كردها هیچ گاه شاهد چنین تحولاتی به نفع خود نبوده اند. او گفت:‌در كشوری كه اكثریت آن را غیر كردها تشكیل می دهند، یك نفر كرد رئیس جمهور می شودو یك كرد دیگر به عنوان رهبر كردستان انتخاب می شود كه در دیگر مناطق كردنشین كشورها، كردها را به این فكر واداشته كه حداقل به نسبت جمعیت در حاكمیت حضور داشته باشند. به گفته وی كردها به موجب آمار رسمی 13 درصد جمعیت كشور ایران را تشكیل می دهند و به عنوان اقلیتی هم در دوران های جنگ هشت ساله، سازندگی و اصلاحات حضوری فعال داشته و مستقیما در معرض آسیب های جنگ هشت ساله بوده اند، بنابراین انتظار فضای باز و حضور در حاكمیت برای آینده، معمولی است. او با این حال افزود: احمدی نژاد در دیدار با نمایندگان شمال غرب كشور كه كردها هم در آن حضور داشته اند،‌اعلام كرده كه تحت تاثیر حوادث رخ داده در عراق نیست و این نشان می دهد كه در دولت احمدی نژاد توجه به اقوام حداقل جزو اولویت های اول نیست.
منافع ملی و صلاح كردها
»علی زینی وند« كارشناس ارشد روابط بین الملل و عضو اصلاح طلبان كرد از استان ایلام نیز گفت: برخورد تنگ نظرانه با مسایل سیاسی و اقلیت های قومی به صلاح مملكت نیست و با این عمل دولت به دست خود نخبگان كرد را از خدمت به جامعه محروم می كند واز طرفی احساس بیگانگی به لحاظ روانی،  جامعه شناختی و سیاسی در بین مردم ایجاد می كند. او گفت:‌تحولات عراق و منطقه ایجاب می كند به عنوان شهروند ایرانی به كردها و دیگر اقلیت ها به صورت یكسان نگریسته شود، در غیر این صورت زمینه برای سرخوردگی نخبگان و بهره برداری اپوزیسون انگلیس و آمریكا از ایران فراهم می شود.
به گفته این كارشناس سیاسی كرد،در عصر ریاست جمهوری احمدی نژاد بازگشت فضای سیاسی مناطق كردنشین به قبل از دوم خرداد امكان ندارد واز طرفی تحولات سیاسی جهان به گونه ای است كه ناگزیر باید براساس خواسته های مردم حركت شود و به ویژه به مناطق كردنشین به لحاظ سیاسی واقتصادی باید توجه جدی شود. او گفت: كردها همه دارای چهره های مدیریتی زیادی هستند كه تعهد خودشان را به كشور و منافع ملی ثابت كرده اند و لازم است در كابینه و در سطح مدیریت كلان كشور از آنها استفاده شود. كردها خود را از خانواده ایرانی می دانند و مانند سایر ایرانیان در پی حقوق شهروندی خودهستند، بنابراین صلاح ممكلت دراین است كه به حقوق آنها توجه جدی شود.
كردها در برابر بسته شدن فضا سكوت نخواهند كرد
مهندس »بهاالدین ادب«‌نماینده دوره های پنجم و ششم سنندج در مجلس شورای اسلامی گفت: عملكرد »احمدی نژاد« در شهرداری تهران مشخص می كند وی چه تفكری را نمایندگی می كند .
او گفت: »دردوران ریاست جمهوری خاتمی و مجلس ششم اندكی فضای باز سیاسی در حد »منتقد قدرت« باز شد و امكان بازگشت به فضای قبل از آن وجود ندارد و اگر چنین اقدامی صورت گیرد، جامعه ایرانی و از جمله كردها در برابر این اقدام سكوت نخواهند كرد و تعاملی چالش برانگیز با حاكمیت خواهند داشت.
او گفت: این رفتار چالش برانگیز مردم و جامعه در برابر قدرت موجب شكل گیری اشتراك نظر و NGO ها و احزاب و انسجام بیشتر بین آنان می شود.
ادب باتجلیل از رفتار انتخاباتی كردها در ریاست جمهوری نهم گفت: من برای آشتی بین كردها و حاكمیت و تحقق دموكراسی به صحنه آمدم اما، وقتی من بعد از دو دوره نمایندگی مجلس رد صلاحیت می شوم بدون اینكه دلیلی برای رد صلاحیتم ارائه شود، به این نتیجه رسیدم كه مشكل كردها به ساختار حقوقی كشور، قانون اساسی و مراكز قدرت فراتر از قانون و قانون گریز هستند. به گفته وی وقتی ما نمی توانیم یك كاندیدای كرد اهل سنت برای ریاست جمهوری معرفی كنیم، یعنی حقوق شهروندی مان پایمال می شود. اودر تایید این اعتقاد خود گفت: خاتمی نتوانست دو لایحه اختیارات رئیس جمهوری را از سد شورای نگهبان عبور دهد وآن را به صورت قانون درآورد. او گفت: با این اختیارات و پشتوانه 22 میلیون رای مردم ، »مردم سالاری« به »مردم سالاری دینی« و »جامعه مدنی« به »مدینه النبی« تبدیل شد و به »شایسته سالاری «و »قانون «كه شعار اصلی خاتمی بود عمل نشد وعملا مدیران برخی وزارتخانه های مهم بدون توجه به شایسته سالاری ازسوی مراكز قدرت معرفی شدند.
شكاف دولت - ملت پیامد بی توجهی به كردها
به گفته سخنگوی سازمان مجاهدین انقلاب شاخه كردستان روند انتخابات نهمین دوره ریاست جمهوری و نتایج حاصل از آن كه شگفتی همگان را برانگیخت پیش بینی آینده سیاسی كردهای ایران بعد از تشكیل دولت آقای احمدی نژاد را مشكل كرده است. دكتر محمد علی توفیقی گفت: در جریان تبلیغات انتخاباتی، احمدی نژاد كمترین توجه را به مسئله اقوام داشت و تنها به ارائه تعریف و تمجیدهای كلی، تكراری و مرسوم نظیر برادربودن و یكسان بودن همه آحاد ملت ایران بسنده كرد. به همین دلیل اظهار نظر در این مورد نمی تواند چندان به واقعیت نزدیك باشد و امكان تحلیل منطقی شرایط آتی عملاً وجود ندارد. وی ادامه داد:  : باتوجه به اظهارات و مصاحبه های اخیر رئیس جمهور منتخب فعلاً فقط باید منتظر شگفتی های بیشتر بود!
وی یادآور شد: واقعیت های موجود و شرایط حاكم بر كردها كه طیف وسیعی از تبعیض ها و بی عدالتی در زمینه های سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی از سالیان دور را شامل می شود و در انتخابات اخیر نیز عدم مشاركت فعال كردها را رقم زد و از سوی دیگر تحولات منطقه ای و بین المللی به نفع جریان دمكراسی خواهی كه خواسته اصیل كردها نیز می باشد نشان می دهد احمدی نژاد در برخورد با كردها با گزینه های متعددی روبرو نیست. وی تصریح كرد: دولت آینده كه با شعار رفع تبعیض و عدالت گستری بر سر كار خواهد آمد یا با پذیرش واقعیت های موجود و پاسخ مناسب به مطالبات بحق كردها در جهت رفع تبعیض های آشكار و ستم های تاریخی حركت خواهد كرد كه در میان مدت اقبال كردها به حاكمیت را باعث شده و دورنمای امیدواركننده ای را برای حل مسئله كرد در درازمدت پدید خواهد آورد ویا همانگونه كه تاكنون مشخص شده است مسئله قومیت ها و اقلیت های مذهبی در دستور كار دولت آینده نبوده و سیاست های غیرواقع بینانه گذشته در خصوص كردها ادامه خواهد یافت. او با اشاره به برخورد اخیر احمدی نژاد با نمایندگان كرد مجلس گفت: بی توجهی به حقوق مردم كرد و مناطق كردنشین به افزایش شكاف دولت - ملت و بلندتر شدن دیوار بی اعتمادی و همچنین پیچیده تر شدن مسایل موجود در كشور می انجامد.
باید در صحنه ماند
»عبدالعزیز مولودی« روزنامه نگار و فعال مدنی نیز براین باور است كه برای حفظ فضای موجود در مناطق كردنشین نیروهای اجتماعی و سیاسی باید در صحنه بمانند. او گفت:‌بستن فضای سیاسی جامعه هزینه های زیادی دارد،‌حداقل این مشكل را ایجاد می كند كه اعتماد مردم نسبت به حاكمیت از بین می رودو فضای همكاری بسته می شود و از طرفی عقب نشینی نیروهای مدنی در اثر این اقدام، زمینه را برای حركتهای تند فراهم می كند.
به گفته وی، در حال حاضر زمینه برای بستن فضای سیاسی و مدنی در مناطق كردنشین فراهم نیست. به گفته او كردها رفتاری متاثر از تحولات عراق دارند. بنابراین دولت جدید حداقل باید فضای موجود را حفظ كند. او گفت: احمدی نژاد رئیس جمهور جدید هم انتظاراتی برای مردم از جمله در حوزه اقتصادی و اجتماعی ایجاد كرده اند و باید این انتظارات را برآورده كند و به این نیازها پاسخ دهد.
اصلاح طلبان به تقویت جامعه مدنی همت كنند
دكتر صلاح الدین خدیو روزنامه نگار و تحلیلگر كرد معتقد است كه با خروج اصلاح طلبان از قدرت باید جامعه مدنی تقویت و آن را بازسازی كنند.
او در خصوص بسته شدن یا نشدن فضای سیاسی در مناطق كردنشین گفت: یك دیدگاهی مطرح است كه با آمدن احمدی نژاد فضای عمومی جامعه بسته و آزادی های فردی، اجتماعی و سیاسی محدود می شود. دیدگاهی دیگر این است كه حوزه عمومی كه در دولت خاتمی تقویت شد، در دولت احمدی نژاد تقویت نمی شود. او گفت: در عصر اصلاحات و دوره خاتمی كسانی بودند كه شعار جامعه مدنی دادند اما جامعه مدنی با جامعه سیاسی تفكیك نشد، اینك وظیفه نخبگان تقویت جامعه مدنی و فعال كردن NGOهای مدنی است. به گفته وی جامعه مدنی با حوزه عمومی متفاوت است و اگر دولت جدید فضای موجود را محدود كند به علت تغییرات اساسی در لایه های عمقی و زیرپوستی و تحولات جهانی و منطقه ای این محدودیت ها بیشتر از یك سال دوام نمی آورد و عملاً امكان بازگشت به فضای دهه 60 و 70 وجود ندارد، مگر فضایی شبیه كره شمالی به وجود آید. به گفته ی وی واقعیت های موجود داخلی و ارتباط آن با تحولات بین المللی احمدی نژاد را با مردم و جامعه هماهنگ خواهد كرد و جمع كردن وضعیت موجود به آسانی امكان پذیر نیست. او تأكید كرد كه تقویت نهادهای مدنی با فرصت به وجود آمده برای اصلاح طلبان تنها گزینه فراروی آنان است

فیض اله پیری
ایمیل: feizollahpiri@gmail.com فیس بوک: facebook.com/feizollahpiri
نویسندگان وبلاگ:
مطالب اخیر:
دوستان من:
کدهای اضافی کاربر :