قصر فرهاد

  

تازه ترین نگاه حاكمیت به كردها

تازه ترین نگاه حاكمیت به كردها
28 مهر 84

سیروان -پيری : »رشید جلالی« رئیس هیئت تحقیق و تفحص كمیسیون امنیت ملی از حوادث مناطق كردنشین در گفت و گویی با سیروان می گوید: طرحی با عنوان »طرح توسعه و تامین مناطق غرب كشور« در شورای عالی امنیت ملی تصویب شده كه در آن ملاحظات مردم این منطقه مورد توجه قرار گرفته به گونه ای كه با اجرای این طرح، مردم كرد این مناطق به ایرانی بودن خود افتخار كنند. او همچنین در این گفتگو به نتایج تحقیقات كمیسیون امنیت ملی از حوادث مناطق كردنشین اشاره دارد ولی سعی می كند تلویحا به آن  مسائل اشاره كند. گفتگوی سیروان را با رشید جلالی رئیس هیئت تحقیق و تفحص از حوادث و ناآرامی های مناطق كردنشین در پی بخوانید.
* آقای جلالی، مردم انتظار داشتند گزارش های رسمی از حوادث مناطق كردنشین اطلاع رسانی شود، نتیجه گزارش مجلس به كجا ختم شد؟
- دو سال پیش طرحی در شورای عالی امنیت ملی با عنوان »طرح توسعه و تامین مناطق غرب كشور« تصویب شد. این طرح مدتی به علت مسایلی چون درگیری سیاست خارجی و انتخابات تا حدودی متوقف شد. بعد از اینكه گزارش تحقیق و تفحص ما در كمیسیون قرائت و به آقای رئیس جمهور ارایه شد، آقای دكتر احمدی نژاد دستور دادند كه »طرح توسعه و تامین مناطق غرب كشور« مورد بررسی مجدد قرار گیرد. تاكنون سه جلسه در این خصوص در شورای عالی امنیت ملی برگزار شده و احتمال دارد تا پایان آذر ماه این طرح به مرحله عملیاتی برسد و در بودجه سال 85 نیز قرار گیرد. این طرح مسایل فرهنگی - اجتماعی و اقتصادی را تحت پوشش قرار داده و اینكه مردم كرد مطالبات به حقی دارند. پیشرفت مناطق كردنشین علیرغم اینكه از نظر مردم و مسئولین كافی نیست اما قابل توجه و چشمگیر و در حوزه راههای روستایی، كشاورزی مكانیزه، دامداری، عمران و بهداشت و درمان كارهای خوبی صورت گرفته اما محدودیت ها زیاد است كه این اقدامات را كمتر نشان می دهد. در طرح »توسعه و تامین مناطق غرب كشور« این مسایل و از جمله موضوعیت سیاسی - اجتماعی بویژه در شمال غرب كشور را با تمام ملاحظاتش مورد توجه قرار داده و در نهایت كردستان و مناطق غربی را در حدی می بیند كه مردم به كرد و ایرانی بودن افتخار كنند.
* منظور شما از مسایل سیاسی اجتماعی چیست؟
ببینید، منطقه حدود 15 سال درگیریهای داخلی داشته و این موضوع باعث شده كه روند توسعه در غرب كشور كند باشد. تحولات آن سوی مرزهای ایران در غرب كشور - عراق - هم خواسته ها را سرعت بخشیده و طبیعتا باید كار توسعه و عمران این مناطق با سرعت بیشتری پیش برود. خیلی از شهرهای كردنشین از محرومیت رنج می برند و بسیاری از جوانان افق زندگی خود را تاریك می بینند. باید زمینه های اشتغال زایی به تناسب ظرفیت ها، جدی تر شود. البته خوشبختانه با تصویب قانون اساسی عراق ثبات بیشتر در منطقه حاكم می شود. 
* شما گزارش حوادث اخیر را فقط در كمیسیون امنیت ملی قرائت كردید ... محتوای این گزارش چه بود؟
- بله ، گزارش اصلی در كمیسیون قرائت شد. ما در مهاباد و سقز جمعیت های صمیمانه ی با فرهیختگان و نخبگان داشتیم. البته فرصت كم اما محتوای بحث ها خوب بود. از جمله اینكه نباید به این مناطق نگاه امنیتی شود. از نظر ما حوادث مناطق كردنشین ریشه در یك سری مطالبات و محرومیت های اجتماعی داشت كه جرقه ای ایجاد شد و در كوران انتقال دولت قبل به دولت جدید توسط مجموعه های سیاسی از آن بهره برداری سیاسی شد. اصلا حرف مردم مقابله با دستگاه های سیاسی و اجرایی كشور نبود. ما هم آنچه كه شنیدیم نگرانی جوانها از اشتغال و ازدواج و توسعه مناطق كردنشین بود و البته اجرای بندهایی از قانون اساسی به ویژه اصول 15، 19 و 12 در خصوص قومیت ها بود كه عقیم مانده و باید ساز و كار عملیاتی كردن این اصول در منطقه فراهم شود كه در بندهایی از گزارش به آن توجه شد. در مهاباد قول دادیم و از مردم خواستیم كه همین صحبت ها كه موافق نظام هم بود پیگیری كنیم، كه خدای نخواسته مردم احساس شهروند درجه دومی نكنند. بر اساس همین گزارش ما و این طرح، گزارش بسیار مفصل تری در كمیسیون امنیت ملی در حال تدوین است كه این موضوعات و حتی مسایلی مانند وضعیت گروههای سیاسی اپوزسیون داخل به طور كلی، آنچه كه تقریبا از نظر مردم به تاریخ و حال منطقه اشاره دارد مورد بررسی قرار گرفته است كه امیدواریم تا پایان آبان ماه تهیه و در اختیار مسئولان از جمله سران سه قوه قرار گیرد.
* دولت در مورد طرحها و گزارش شما و این اصولی كه اشاره كرد باید اجرا شود، چه دیدگاهی دارد؟
- رئیس جمهور در خارج از ظرفیت های قانون اساسی نمی تواند تصمیم بگیرد. در قالب ظرفیت های فعلی قانون اساسی می شود كار كرد و این حقوق هم به رسمیت شناخته شده.
موضوعات فرهنگی را نباید به شورای عالی امنیت ملی برد. تدریس زبان كردی و مسایلی از این دست باید در شورای عالی انقلاب فرهنگی بررسی شود . در طرح توسعه و تامین غرب كشور شورایی 12 نفره تشكیل می شود و مسایل فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و در درجه ای كمتر، امنیتی مورد توجه قرار می گیرد. ما حتی قول دادیم كه سمیناری با عنوان »هویت كردی« و یا عناوینی از این دست با مسئولیت كمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس برگزار شود. البته چند نفر هم در دانشگاه آزاد مهاباد و سنندج تقاضاهایی با این مضمون ارایه داده اند. مردم همكاری لازم را با مجلس داشتند، حالا نوبت مجلس و حاكمیت است كه پاسخ دهند.
* شما بالاخره اصل گزارش را برای مردم منتشر نمی كنید؟
- مختصات و جزئیات گزارش همین بود كه خدمت شما عرض كردم. اصل گزارش محرمانه است و بخشی از آن هم مقدمه و تحلیل است. آقای حمیدی نماینده سنندج هم به كمیسیون مراجعه كردند كه گزارش را در اختیار او هم قرار دادیم و گفتیم اگر اصل و مجموع گزارش را منتشر نكنند اشكالی ندارد. ما نباید به مردم دروغ بگوییم و لازم نیست هم هر راستی را به مردم گزارش كنیم.
 * نتیجه تحقیق و تفحص شما به كجا رسید؟ بالاخره مقصران این حادثه چه كسانی بودند؟ 
- به گمانم تهیه این گزارش و دو طرحی كه به آن اشاره كردم از نتایج كار هیئت تحقیق و تفحص باشد. اما معرفی مقصرین این حادثه به عهده دستگاه قضایی است نه مجلس. خوشبختانه تغییراتی در نیروی انتظامی آذربایجان غربی صورت گرفت و فرمانده این نیرو در استان به عنوان التیام آلام مردم به استانی دیگر منتقل شدند. هر چه بیشتر بررسی كردیم از ناجا خطایی رخ نداده و این تغییرات به خاطر تنبیه نبود. اقدام دیگر ما بازدید پنج نفر از اعضای كمیسیون امنیت ملی به همراه نمایندگان سردشت، بانه و پیرانشهر از مناطق مزبور بود كه خوشبختانه وضعیت منطقه به لحاظ بازرسی ها تغییر كرده و از هدف گرفتن افراد در مرز به خاطر قاچاق دیگر خبری نیست و به لطف خدا تلفاتی نداشتیم.
* یعنی مردم می توانند انتظار داشته باشند كه از این به بعد به خاطر یك كیسه برنج یا یك صندوق چای در مرزها به سوی آنها تیر اندازی نشود ...؟
- در شرایطی كه با روند افزایش قاچاق اسلحه و مشروبات الكلی روبرو نشویم، بله. این موضوع باید از طریق روحانیت و فرهیختگان جامعه كه نقش بیشتری دارند، ترویج شود. هیچ كس نمی پذیرد كه مرزها را باز بگذاریم كه هر كسی و هر ساعتی بخواهد هر چیزی را وارد و خارج كند. اگر این موضوعات روی ندهد مطمئن هستیم كه حادثه ای در منطقه روی نمی دهد.
ما مطالبات و خواسته های فرهنگی و قومی مردم را قبول داریم. ما می دانیم كه مردم نسبت به صدا و سیما معترض هستند. حتی پیشنهاد كرده ایم كه شبكه ای ماهواره ای و به صورت كاملا كردی در منطقه راه اندازی شود.

پيام هاي ديگران ()        link        ۱۳۸٤/٧/٢۸ - فیض اله پیری