قصر فرهاد
صفحات وبلاگ
کلمات کلیدی مطالب
نویسنده: فیض اله پیری - ۱۳۸٩/۱۱/۳

 گفتگوی سیروان با اسماعیل صدقی کارگردان "آوای خاک"

فیض اله پیری: سریال تلویزیونی »آوای خاک« که بخشی از مبارزات عمومی مردم کردستان علیه استعمار و دخالت بیگانگان را در عصر مشروطه بازتاب می دهد، بعد ازچند سال توقف، تولید خود را از سر گرفته و این روزها در کوچه پس کوچه های قدیمی شهر سنندج فیلمبرداری می شود.
برای اطلاع از جزییات این پروژه که برای یکی از شبکه های سراسری تلویزیون در 13 قسمت تولید می شود به صحنه فیلمبرداری رفتیم و با »اسماعیل صدقی«‌کارگردان کردستانی این پروژه به گفتگو نشستیم. صدقی علی رغم مشغله کاری فراوان ودر حین کار به سئوالات پاسخ گفت و از یک سینه سخن، بخشی از گله مندیهایش را با مخاطبان در میان نهاد. لُبّ کلام با او در این گفتگو این است که گفت«: با این شرایط دیگر از این کارها نمی کنم.» گفتگوی سیروان با اسماعیل صدقی را در پی بخوانید.

* جناب صدقی اگر موافق هستید ابتدا »آوای خاک« را معرفی کنید و بفرمایید که چه موضوعاتی را شامل می شود؟
- در سال 1384 طرحی برای تولید در مراکز صدا و سیمای استانها تعریف شد که هر استانی راجع به یک موضوع مشخص تولیداتی در قالب مجموعه های تلویزیونی یا سینمایی داشته باشد. موضوع مطرح شده برای صدا و سیمای کردستان مسئله دخالت بیگانگان بود؛ با من مذاکره کردند و من هم طرحی ارایه کردم. طرح من مربوط به دخالت بیگانگان در اواخر دوره قاجار و مقطع اول جنگ جهانی است که تمام ایران تحت اشغال کشورهای روس و انگلیس و آلمان است.
به طبع بخش هایی از استان کردستان هم شامل این تحولات بود و داستان ما هم در واقع مبارزات مردم کردستان در دوره مشروطیت است و جنگی که بین روس وعثمانی روی می دهد و کردستان اشغال می شود.
به طور کلی موضوع سریال حضور مردم سنندج در اواخر دوره مشروطیت است. مسئله قابل ذکر این است که از نظر تاریخ نگاری مشخص نشده که چه لایه هایی از جامعه سنندج در مبارزات مشروطیت حضور داشته اند. امابا توجه به شرایط اجتماعی آن مقطع و از آنجا که هسته اصلی مقاومت به دوره مشروطیت، بخشی از بازاریان مانند صاحبان حرف، صنعت و تجار و بازرگانان بر هستند، طبیعتا هسته اصلی سریال ما به یک گروه مبارز بازاری بر می گردد. منتهی در حول‌ و حوش این قضایا، داستانهای اصلی و فرعی داریم که به طور موازی از ابتدای سریال تا آخر آن وجود دارد. کار به طور کلی 13 قسمت 40 دقیقه ای است. تحقیق و پژوهش این سریال حدود یک سال طول کشید که به همراه طرح اصلی فیلمنامه (مرحله اول تا چهارم) خودم انجام دادم. دیالوگ نویسی متن را آقای »بیگلری« و »بیابانی«‌از همدان زحمت کشیده اند. به دلیل حضور پرسناژها و شخصیت های مختلف بازیگران مختلفی از شهرستانهای کرمانشاه،‌همدان، سقز،‌تهران و .. داریم.
ببخشید که حضور ذهن ندارم و امکان دارد نام برخی از دوستان را فراموش کنم.
* تولید این فیلم ظاهرا چند سالی متوقف شده بود. ممکن است دلایل توقف کار را بیان بفرمایید. داستان چیست؟
- توقف به دلیل مشکل مالی-می توانم بگویم- وعدم حمایت صدا و سیما - بود.
* مگر قرار داد کار امضا نکرده بودید؟
- من نمی خواهم وارد بحث حقوقی مسئله شوم. مهم این است که کار الان دنبال می شود.
* چقدر زمان نیاز دارید که کار به مرحله پخش برسد.
- ما حدود 50 روز برای تصویربرداری پیش بینی کرده ایم. به نظرم برای تدوین و مونتاژ هم هفت تا هشت ماه وقت نیاز باشد. احتمالا برای مهرماه سال 90 آماده نمایش بشود.
* نزدیک شدن به ساخت آثار تاریخی به ویژه در شهرستان ها که امکانات کمتری دارند، به نظر دل و جرات بیشتری می طلبد. مخصوصا بازسازی لوکیش ها طراحی صحنه و ادبیات محاوره آن زمان...
- زمینه کارهای من به طور کلی کردستان است. راجع به تاریخ و فرهنگ و فولکلور کردستان کار می کنم. برای من این کارها سخت نیست. اگر امکانات و منابع مالی تامین بشود، کار چندان سختی نیست. اما طبیعتا نسبت به کارهای روزمره ، تولید و تهیه آن زمان بر است. می دانید که من قبلا »میر نوروزی« که یک کار فولکلوریک است، یا»ردپای شغال« را ساخته ام که مربوط به دوره »محمد رضا پهلوی« است و یا »ملا حسن حزین« را هم کار کرده ام که مربوط به 20 سال پیش است. با توجه به علاقه ،تحقیق و شناختی که نسبت به مسایل کردستان دارم؛ همیشه سوژه هایم در شرایط تاریخی و فرهنگی شکل می گیرد.
* در ساخت »آوای خاک« چقدر توانسته اید به فضای تاریخی آن زمان نزدیک شوید؟ هم در زمینه انتخاب زبان وهم طراحی لباس و صحنه.
- هر چه منابع مالی بهتر باشد، به شرایط تاریخی آن زمان بیشتر نزدیک می شویم؛ الان تقریبا »بینابینی« است؛ اما تلاش کرده ایم که باورپذیری در آن وجود داشته باشد.
*ظاهرا کار هم به سفارش صدا و سیمای در تهران انجام می شود.
- بله ، اما کار مصوب اداره کل سیمای استان است.اینکه کار در چه شبکه ای پخش می شود به تصمیم مسئولان بستگی دارد؛ اما در یکی از شبکه های سراسری پخش می شود.
* اشاره داشتید به مشکلات مالی. ممکن است موضوع را بیشتر باز کنید؟ در ادامه کار با چه مشکلاتی روبه رو شدید؟
- ما حدود اول مرداد کار پیش تولید را شروع کردیم تا به امروز که در مرحله تصویر برداری هستیم. این نوع کارها متاسفانه با ظرفیت مراکز استانی تطابق ندارد. به دلیل اینکه در تامین منابع مالی دچار مشکل می شوند و معمولا زیاد موفق نیستند. به هر جهت تولید این برنامه که بخشی از اهداف سازمان صدا و سیماست، منوط به این است که از نظر مالی و تخصصی سرمایه گذاری شود. اما متاسفانه چندان توجهی به این مسایل نمی شود. به عبارتی کار را سبک می بینند.
* به نظر می رسد تجربه عینی از این کار به دست بیاید. فکر می کنید ادامه این نوع کارها برای شما در کردستان چقدر امکان پذیر است؟
- برای خود من اصلا امکان ندارد. هیچ کاری را با این شرایط تحویل نمی گیرم.
* یعنی آخرین کار شماست؟
- دقیقا . امکان پذیر نیست.
* لوکیشن ها را چگونه بازسازی کردید؟‌فیلمبرداری در کجا ادامه پیدا می کند؟
- این لوکیشن ها در حد متعارف وخیلی معمولی انجام شده است. طراحی دکور را خودمان انجام داده ایم. ساخت و ساز این کارها توسط آقای »مجید حسینی«‌و چند نفر از همکارانمان مدیریت شد. آقای »انصاری« مجری طرح، بخشی از کارها را بر عهده داشتند. یک تیم چهار پنج نفره بودیم. فیلمبرداری در جاهای دیگر هم انجام خواهد شد. لوکیشن هایی به نام »دارالحکومه «داریم. بخشی از رویدادها و بازی شخصیتها در تهران صورت می گیرد. بخشی از بازار سنندج را در فیلم داریم که تزیینات آن توسط آقای »ملایی« انجام شده است. به طور کلی می توانم بگویم خودمان روی کار تمرکز پیدا کردیم. نکته ای که می خواستم به آن اشاره کنم، این است که ادامه آثاری که توقف یک یا چند ساله دارند، طاقت فرسا و مشکل و تراژیک است. این موضوع به توجه مسئولین سازمان بر می گردد. آنها تصمیم گیرنده هستند. باید شناخت داشته باشند که آیا می توانند چنین پروژه ای را انجام بدهند یا اینکه به قول معروف بدون شناخت وتحقیق و مطالعه و اینکه بدانند که زمینه کار وتوزیع و توسعه آن به چه صورت است ،‌اقدام می کنند. سریال ما هم دچار این توقف شد. خوشبختانه سازمان صدا و سیما بعد ا زمدتهای طولانی متوجه شد که این کار باید ادامه پیدا کند. مدیریت جدید صدا و سیمای کردستان هم قول مساعد داده که این سریال به نحو احسن تمام شود .خارج از مسئله پشتیبانی صدا و سیما، حضور هنرمندان جدیدو قبلی این کار باعث شده که سریال احیا شود.
مسئولین فرهنگی [ وقت]استان هم علی رغم اینکه از توقف این سریال شناخت داشتند، هیچ اقدامی در جهت راه اندازی دوباره کار نکردند. جای سئوال است که آیا نیاز است که به تاریخ مردم کردستان مراجعه کنیم یا نه؟‌آیا بخشهای درخشان زندگی مردم که در مقاطع مختلف تاریخی در راستای همگرایی با مردم ایران مبارزه کرده اند، نیاز به سرمایه گذاری دارد یا نه؟ متاسفانه ما در حال تعلیق هستیم و نمی دانیم که از این کارها حمایت می شود یا نه. نمی دانم این مسایل را چاپ می کند یا نه، اما من مطلقا این گونه پروژه ها را نمی سازم . مگر اینکه واقعا منابع مالی آن صددرصد تامین شود، نه اینکه بگویند شما بروید ما تامین می کنیم.
* کار شما از نظر تاریخی چقد ربه زمان »سنجر خان نرانی«‌مرتبط است؟
- چندان ارتباطی با سریال ما ندارد. از نظر زمانی نزدیک است اما آن رویداد، داستانی دیگر است. اشاره خیلی کوتاه ومختصر به آن می شود. سریال ما مربوط به هسته مقاومت طبقه جدید مثل مردم عادی کوچه و بازار، طلبه ، روحانی، کتابفروشی، معلم و .... است.متاسفانه درعرصه تاریخ نگاری - حداقل 10 سال پیش- به این طبقه توجه نشده است. اما الان محققین وتاریخ نگارانی پیدا شده و این لایه های پنهان تاریخی را کشف کرده اند و مشخص است که چه افرادی بوده اند و چه کارهایی انجام داده اند. سریال ما هم از نظر انعکاس شرایط اجتماعی تابع این شرایط است. عده ای طرفدار روسا و عده ای طرفدار آلمان بوده اند. عده ای هم با عثمانی ها آمد و شد داشته اند. اما آنچه که مهم است این است که مردم کوچه و بازار در سرنوشت آن زمان تعیین کننده بوده اند.

منبع:هفته نامه سیروان شماره۶٢١ تاریخ ٢۶ دیماه ٨٩

http://www.sirwanweekly.com/Default.aspx?TabId=58&nid=14988

فیض اله پیری
ایمیل: feizollahpiri@gmail.com فیس بوک: facebook.com/feizollahpiri
نویسندگان وبلاگ:
مطالب اخیر:
دوستان من:
کدهای اضافی کاربر :