روزگار غریب یار مهر بان در کردستان

 

***

سیروان": با عرض خیرمقدم و تشکر از میهمانان گرامی که دعوت ما راپذیرفتند. حوزه کتاب از اخذ مجوز تا زمانی که به دست خواننده می رسد، مراحل متفاوت و طاقت فرسایی را طی می کند و طبیعتا مشکلات و گرفتاری های خاص خود را دارد؛ نمی توان منکر واقعیات شد. وضعیت حال و گذشته، چراغ راه آینده است و اهداف را برای ما روشن می کند. علاقه مندیم تصویری از شرایط موجود داشته باشیم؛ هم از نگاه بخش خصوصی و هم از نگاه دولت. آقای کریمی بحث را با شما آغاز می کنیم؛ شما چه ذهنیتی از شرایط موجود دارید؟

کامبیر کریمی: ذاتا حوزه کتاب را اگر به مثلث تشبیه کنیم و یک راس آن مولف باشد که کتاب می نویسد و چاپ می کند، یک راس آن هم ناشر باشد که تولیدات خلوت و تنهایی من را تبدیل به محصولی به نام کتاب می کند، راس دیگر آن اداره فرهنگ وارشاد اسلامی است که در تولید وتوزیع کتاب دخیل نیست؛ اما می تواند تاثیر فوق العاده ای بر روی کار ما دو نفر یا همان دو راس دیگر داشته باشد؛ این ساختار درست یا غلط و اساسا چرا این گونه است، جای بحث و کنکاش ما در این نشست نیست.

در حوزه چاپ، ضمن اینکه فعالیت ها و توانمندی هایی داشته اند، طبیعتا ایرادات و مشکلاتی هم وجود دارد. من دوست دارم گزارشی از آقای میمنت آبادی بشنویم که الان نسبت چاپ و نشر کتاب در استان کردستان چگونه است؟ ما هم دورنمایی از وضعیت عمومی کشور در دست داریم. مشکلات و تبعیض هایی در استان کردستان نسبت به کشور وجود دارد و جای بحث و بررسی هم هست.

قباد میمنت آبادی: ضمن تشکر از دوستان سیروان که زمینه برگزاری چنین میزگردی با موضوع چاپ و نشرکتاب را فراهم کرده اند.

از نقد استقبال می کنم، اما معتقدم که نباید با دید منفی نگاه کنیم و اینکه ارشاد شرایط را بسته و به نوعی با دید تعصبی به نشر کتاب در کردستان نگاه می کند. من فکر می کنم هیچ نظر عمدی در اداره کل و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی وجود ندارد. اما طبیعی است که روند کار به سرعت پیش نمی رود؛ ما می توانیم دنبال راهکار و روشی باشیم که مسئله را تسریع بخشیم. شما هم در این حوزه به ما کمک کنید. در واقع یک فضای ملاطفت آمیز فراهم کنیم که بتوانیم مسئله را سرعت بخشیم. می خواهم اطمینان بدهم که وزارت و اداره کل ارشاد کردستان آمادگی داریم که تا حدودی که ضوابط و قوانین اجازه بدهد، مسئله را به صورت جدی پیش ببریم. برای نشر کتاب ضوابط و قواعدی وجود دارد. در واقع رویه بدین شکل است که خود مولف زمانی که کتابی برای انتشار آماده می کند، می تواند برای صدور مجوز چاپ به ارشاد تحویل دهد. در سراسر کشور رویه بر این است که هیات بررسی کننده، کتاب را بررسی می کنند؛ اگر با ضوابط مغایرتی نداشته باشد، شماره شابک و نهایتا مجوز چاپ صادر می شود.

حالت اول این است که مولف این کار را انجام می دهد. اگر کتاب به زبان کردی باشد، در استان کردستان برای آن تصمیم گیری می شود. ما در استان سه نفر بررسی کننده اولیه داریم. این گروه بررسی می کنند و مثلا نظر می دهند که امکان چاپ آن وجود دارد و مشکلی وجود ندارد. وزارت ارشاد هم نظر بررسی کنندگان استان را بدون هیچ شک و شبهه ای می پذیرد و به ناشر اجازه انتشار می دهد. اگر کتاب هم به زبان فارسی باشد، خود وزارت ارشاد بررسی می کند. پروسه ای است که مولف از طریق ناشر در اداره کل ارشاد اقدام می کند واداره کل هم به وزارتخانه اعلام می کنند و اگر مشکلی  نباشد،  انتشار کتاب بلامانع است.

تا امروز هیچ محدودیتی در ارتباط با این رویه و این پروسه برای صدور مجوز چاپ  کتاب در وزارت ارشاد ندیده ام. سال گذشته(88) مجموعه درخواست هایی که برای چاپ کتاب به اداره کل ارشاد رسید حدود 120 مورد بوده که 114 مورد مجوز گرفته و چند مورد هم برگشت خورده است.

کامبیز کریمی: ممکن است مجوزهای کردی و فارسی را تفکیک کنید.

میمنت آبادی: متاسفانه آمار نداریم چون به شکل کلی به دست ما می رسد. تا به امروز تمام درخواست هایی که به دست ما رسیده، به تهران منعکس شده و هیچ موردی -با شرایط- مغایرت نداشته است. تا اول اسفندماه -89- تعداد 122 مورد مجوز چاپ کتاب برای کردستان صادر شده است. بر اساس شاخص های وزارت ارشاد (براساس توانمندی ها و زمینه های چاپ در گذشته و...) سهمیه استان کردستان در سال 89 تعداد 103 مورد بوده که ما تا اول اسفندماه حدود 19 مورد از سهمیه جلو هستیم. باتوجه به اینکه تقاضا بیشتر از میزان سهمیه بوده، ما هماهنگ کرده ایم و با مشکلی هم مواجه نبوده ایم؛ وزارتخانه اعلام کرده که محدودیتی نداریم. باتوجه به اینکه اسفندماه زمان اوج  تقاضاست، تصور می کنم مجوزهای صادره برای کردستان به 140 مورد هم برسد.

سیروان: باتوجه به مرکزیت سنندج برای مناطق کردنشین، برخی از این مجوزها به استان های همجوار مربوط می شود. مثلا برای انتشار کتاب به زبان کردی در کرمانشاه یا آذربایجان غربی، تقاضاهایی از کانال کردستان داشته ایم؛ این گونه نیست؟

میمنت آبادی: به هر حال ملاک ما و تهران درخواست هایی است که از طریق استان کردستان صورت می گیرد. ناشر هرکجا باشد تفاوتی ندارد.

سیروان: مقایسه ما با استان های دیگر از نظر صدور مجوزها چگونه است؟

میمنت آبادی: متاسفانه فرصت نکردم استان های دیگر را بررسی کنم، اما مطمئن باشید ما از ظرفیت و سهمیه در نظر گرفته شده -چنانکه عرض کردم- جلوتر هستیم. سال گذشته(88)  سهمیه ای که به استان کردستان داده شد نسبت به سهم مشابه استان های دیگر بیشتر بود.

کریمی: سال گذشته 114 مورد مجوز داشته اید. خروجی و انتشار کتاب چه آماری را نشان می دهد؟

میمنت آبادی: بله، 114 مجوز صادر شده است.

کریمی: از این 114 مورد مجوز همه کتاب چاپ کرده اند؟

میمنت آبادی: خیر.

سیروان: بحثی وجود دارد که در ممیزی کتاب غیر از کنترل و بررسی در استان کردستان برای تطبیق با موازین ارشاد، باز هم در تهران ممیزی های دیگری  صورت می گیرد،  شما چه میزان می توانید تاثیرگذار باشید که دیدگاه ها و خواست استان کردستان را به تهران منتقل کنید تا در این زمینه مشکل ساز نباشند؟

میمنت آبادی: هیچ محدودیتی وجود ندارد. نهایت مسئله این است که آنها برای ما نظر اصلاحی می فرستند که اگر مولف، موارد مدنظر ارشاد را اصلاح کند، مجوز صادر می شود.

سیروان: شما  نماینده وزارت ارشاد در کردستان و با مسایل درگیر هستید و شناخت دارید. وزارت ارشاد هم موازین و قوانین خاص خودش را اعمال می کند. اما نکته اینجاست که تحلیل استان کردستان با تحلیلی که تهران دارد متفاوت است. تهران تا چه میزان دغدغه های کردستان را می شناسد؟ شما تا چه میزان می توانید فضای کردستان را به تهران منتقل کنید به گونه ای که روی تحلیل آنها موثر باشد؟

افشین بهاری زر: سئوال ما هم همین است. اما اجازه بدهید من نکته ای خدمت جناب آقای میمنت آبادی عرض کنم. اگر مسئله را یک چرخ دنده تصور کنیم، به نظرم اداره ارشاد کردستان مثل یک روغن عمل می کند که اجازه نمی دهد اصطکاک به وجود بیاید. من ادعا می کنم که مسئله »سانسور« است. شما می فرمایید که »اصلاح« است و دیگری هم می گوید »ممیزی«. هرکسی از زاویه دید خود مسئله را می بیند.

من اگر شهادت حضرت علی(ع) را از نظر تاریخی و زمان حکومت ایشان در اسلام اشتباه بنویسم، مسئله »اصلاحی« پیش می آید. اما در خصوص عقاید اهل سنت به نظرم در کردستان و مناطق اهل سنت مفهوم »سانسور« پیدا می کند. ما قوانین کشور را می دانیم و به آن احترام می گذاریم، اما به نظرم مسایل کردستان و اهل سنت را هم در جای خودش باید دید. یا می نویسند بر روی جلد کتاب »درج شود: براساس منابع اهل سنت«.  آبان ماه 1389 هم همین را نوشته اند.  تعامل دو طرفه داریم. قرار است اگر اشکالی وجود دارد، دوستانه با ارشاد در میان بنهیم که بشنوند و منعکس کنند و اجازه افزایش اصطکاک ندهند تا مبادا خدای نکرده مسئله حاد و پیچیده شود.

نکته دیگر که می خواهم اشاره کنم و چنانکه اشاره شد که یادگار دوران گذشته است، این است که زمان برخی مجوزها تا دو سال هم ادامه پیدا کرده است. اواخر سال 84  کتاب »شرفنامه« اثر »شرف خان بدلیسی« ترجمه ماموستا »هه ژار« که مورد تایید هم هست را برای مجوز فرستاده ام، تا امروز جواب نگرفته ام. اما انتشاراتی دیگر در تهران مجوز این کتاب را از کانالی دیگر گرفته است. این یک بام و دو هوا به نظر شما چه معنایی می تواند داشته باشد؟ من کتاب را که بیش از 700 صفحه است، تحویل کارشناس کتاب در ارشاد کردستان دادم و بعد از سه ماه وقتی مراجعه کردم، گفتند مفقود شده است! دوباره همین کار را تکرار کردیم و تا امروز نتیجه نگرفتیم. در حالی که خدمت شما عرض کردم یک انتشاراتی در تهران بعد از دو سال از قضیه ما، مجوز گرفت و کتاب را چاپ کرد. ما هم در عراق دوبار کتاب را چاپ کردیم و بار سوم در ایران چاپ شد. وقتی کتابی که مترجم، ویراستار، نمونه خوان و تایپیست آن ایرانی است، چرا در عراق باید چاپ شود؟ به نظرم بازتاب جالبی ندارد.  و خیلی از مسایل دیگر. قصد قیاس نیست؛ اما قاعدتا باید این گونه مسئله را بررسی کنیم. پیش از این زمان، ما کتاب »تاریخ اردلان« (میژووی ئه رده لان) را در 33 روز مجوز گرفتیم. »شرفنامه« هم موضوعش همین است.  البته وقتی خطاب به آقای میمنت آبادی این مسایل را بحث می کنم، در واقع سخن دل همکارانم را به نیابت از آنان بیان می کنم.   اگرنه من خودم انتشارات »آناس« دارم که در زمینه ادبیات کردی فعال است. انتشارات را به تهران برده ام که ارتباطم با وزارت ارشاد نزدیک باشد. از 62 کتاب که تقاضای مجوز داده ام، به نظرم 20 مورد مجوز گرفته و بیش از 40 مورد آن در وزارت ارشاد است. در بحث مجوز خیلی مشکل داریم.

میمنت آبادی: افرادی که در وزارت ارشاد تقاضاها را بررسی می کنند و در زمینه کتب مذهبی اصلاحاتی انجام می دهند، قطعا ضوابطی برای خودشان دارند. ما در مملکتی زندگی می کنیم که براساس اصول مترقی قانون اساسی استوار است و مردم این منطقه هم به آن رای داده و آن را پذیرفته اند. رویه و قاعده ای که در وزارت فرهنگ و ارشاد مدنظر قرار می گیرد؛ براساس کشور است. مثلا برای کتابی تقاضای مجوز می شود براساس مستندات و دیدگاه های مذهب اهل سنت ثبت و ضبط شده است. روی آن درج می کنند تا  فردی که مطالعه می کند، متوجه باشدکه این کتاب مربوط به اهل تسنن بوده و براساس این دیدگاه نوشته شده است. من البته نمی دانم چرا ماروی عبارت »براساس منابع اهل سنت« حساس باشیم؟

بهاری زر: بحث حساسیت نیست. در واقع بحث این است که نوعی دید وجود دارد که احساس می کنم موافق نیست که این کتاب در سراسر کشور منتشر شود. ما کتاب مجوز دار داشته ایم که به آسانی در تهران در معرض دید قرار نگرفته مثل کتاب جامعه گرایی حضرت »عمر«(رض). در حالی که مجوز این کتاب در وزارت ارشاد دولت نهم و دهم اخذ شده است.

میمنت آبادی: خواه ناخواه این دغدغه در مناطق کردستان وجود دارد. شاید به این جدیت این مطالبات پیگیری نشده است. ما می توانیم این مسایل را منتقل کنیم. در جلسه ای که در معاونت فرهنگی وزارت ارشاد برای بررسی برنامه های سال آینده داریم، یکی از مسایل موردنظر ما چاپ کتاب است که این مسایل هم جزو آن قرار می گیرد. قبلا آقای کرباسی و سایر دوستان مشکلات را یادآوری کرده اند. نظر ما هم همین است که  مسایل کردستان را بگوییم و طرح کنیم. من رابط و واسط بین شما و وزارتخانه خواهم بود تا این دغدغه ها هم حل و فصل شود؛  ما مجوز چاپ کتاب صادر نمی کنیم. البته جزو پیشنهادات ماست که صدور مجوز کتاب را استانی کنند.

کرباسی: البته این قضیه هم ممکن است نتایج خوبی نداشته باشد.

میمنت آبادی: می توان کارشناس وزارت ارشاد هم جزو این تیم در استانها و ماهی یکبار در جلسات حضور داشته باشد و تقاضاها را بررسی کنند. ما در ارتباط با نشر مشکل نداریم. درست است که می نویسند »ویژه اهل سنت« یا »براساس منابع اهل سنت«، اما حوزه نشر کتاب فقط یک

استان نیست. محدودیتی برای انتشار نداریم. وقتی کتابی در استان کردستان چاپ می شود و روی آن عبارت »براساس منابع اهل سنت« قید شده، انتشار آن محدود به مناطق کردنشین یا اهل سنت نیست. این کتاب در سراسر کشور منتشر می شود و همه هم مطالعه می کنند پس مخاطب اگر متوجه شود منابع و ماخذ این کتاب کجاست و براساس چه دیدگاهی نوشته و منتشر شده است؛ بهتر خواهد بود. اگر ضوابطی خاص بر نشر حاکم است، باید پذیرفت که این حوزه هم بسیار گسترده است و ساز و کار خود را می طلبد.

بهاری زر: قضیه مقداری سلیقه ای است.

میمنت آبادی: من نکته ای می خواستم عرض کنم. گاهی اوقات القاب، ویژگی و صفتی مربوط به یک شخص است. تصور خودم این است اگر در یک کتاب این صفت برای افراد مختلف به کار گرفته شود، ممکن است شائبه ایجاد شود که بار ارزشی آن کاسته شود.

سیروان: مسئله دیگر در زمینه کتاب که باید به آن پرداخته شود، مسئله زبان کردی است. رهبر انقلاب در سفر به کردستان اشاره کردند که زبان کردی یک سرمایه ملی است. در تمام دنیا هم مشخص است که با سرمایه ملی چه رفتاری می شود.

کریمی: من دومین بار است که خدمت آقای میمنت آبادی می رسم. به نسبت سایر مدیران که تعامل داشته ایم، متفاوت هستند. من هم از سعه صدر ایشان تشکر می کنم و هم اینکه به نظرم حس پاسخگویی و مسئولیت در خودشان ایجاد می کنند. اهل پاسخگویی هستند و اگر نقد و بررسی حوزه کاری ایشان هم بشود، صبورانه گوش می دهند و پاسخگو هستند. این نکته مثبت برای من است و امیدوارم موفق باشند.

واقعیت این است که وقتی وارد بحث کتاب می شویم، سه مسئله جهانی، ایرانی و کردستان وجود دارد. این نکته را عرض کنم که با توجه به دیجیتالی شدن عرصه مطالعه و کتاب، دورنمای بسیار رویایی و زیبا برای انتشار کتاب به شیوه سنتی دیده نمی شود.

یک فضایی در ایران وجود دارد که اگر بخشی از آن را هم تبلیغاتی بدانیم، و بخشی واقعیت، حقیقت این است که وضعیت مطلوب و خوشایندی نیست و به نظرم از روال منطقی و معقول برخوردار نیست.

این مسئله در کردستان بنابه دلایلی بیشتر  شده است. امیدوارم آقای میمنت آبادی و یا هفته نامه سیروان این مسئله را به گوش مسئولان مرتبط برسانند. اولا قانون را برای این نمی نویسند که آیا من قبول دارم یا نه. قانون وقتی نوشته شد، من مجبورم از آن تبعیت کنم؛ چه اینکه فلان ماده را قبول داشته باشم یا نه. اما یک مورد حساس وجود دارد، اینکه اگر ما مردم را به ممیزی و سانسور عادت دهیم و اگر در یک پروسه زمانی متوجه شوند که سانسور سلیقه ای روی آن اعمال می شود، به آنچه طرف مقابل هم منتشر می کند، بی اعتماد می شوند.

اگر مردم متوجه شوند، کتابی که من منتشر می کنم، بارها پالایش و ویرایش شده و از چندین کانال گذشته، به همان اندازه افکار و عقاید بررسی کننده  کتاب را تحلیل می کنند و آن را هم باور نمی کنند؛ این یک آسیب جدی است.

به نظرم ضرورت دارد مسئولین با یک دید کلان و گسترده به آن توجه کنند. بین مولف و خواننده باید این اعتماد وجود داشته باشد که اگر مطالبی از این کتاب حذف شده، براساس یک قانون و یک ضابطه است. ما اینجا آسیب می بینیم. آقای میمنت آبادی اشاره کردند که براساس یک ضابطه و یک قانون، مجوز کتاب صادر می شود؛ اتفاقا نکته اینجاست که براساس قانون و ضابطه صورت نمی گیرد. قانون عبارت است از چیزی که دو طرف به آن علم داشته باشیم. ما با عنوان مولف کردی متاسفانه نمی دانیم خطوط قرمز کجاست. نمی دانیم باید چه نگوییم و چه ننویسیم که کتاب ما مجوز بگیرد. من یک کتاب برای مجوز به ارشاد فرستادم. بعد از 9 ماه به من می گویند که شما دو کلمه از این کتاب را باید حذف کنید و این توضیحات را اضافه کنید. حجت من نویسنده کتاب و فعال ادبی از تمام کسانی که ممیزی کتاب را اعمال می کنند، مستندتر و قابل اطمینان تر و صحیح تر است؛ من در حوزه ادبیات برای هرواژه ای که به کار می گیرم، حجت ارایه می دهم و توضیح می دهم که این واژه چیست. در مقابل می گویند نه، چون ما می گوییم، باید حذف شود. گفتم شما 14 ماه کتاب من را در ارشاد نگه می دارید، صرفا به این خاطر که سلیقه شما با من نمی خواند.

ما نمی دانیم چه مسایلی خط قرمز است و نیست. فکر می کنم ضرورت دارد با مدیریت آقای میمنت آبادی این معضل بزرگ و این مسئله نظارت بیشتر و ساماندهی شود. ز آن طرف به نظرم عیب نیست که اگر دوستی در خصوص کتاب من ممیزی اعمال می کند؛ بشناسم و گاهی حتی با من وارد بحث و جدل شود. مثلا وقتی می گوید »بانه وسان« معنایش فلان است، بگویم نه دوست عزیز؛ به استناد این فرهنگ لغت، معنایی دیگر دارد و من صحیح تر می گویم.

بنابراین کسی که کتاب مرا بررسی می کند، احترامش را نگه می دارم و اساسا با ذهن تخریب گرایانه به او نگاه نمی کنم. کاش شما (خطاب به مدیرکل ارشاد) آماری ارایه می دادید که از 114 مجوزی که سال گذشته صادر کرده اید؛ چه تعداد آن به زبان کردی است و چه میزان ازاین کتاب چاپ و منتشر شده است. دوستان اشاره کردند که در سفر مقام معظم رهبری ، زبان کردی میراث و سرمایه ملی عنوان شده است. اولین تعریف از سرمایه ملی یعنی تخت جمشید، یعنی بیستون و 33 پل اصفهان. سالانه چه میزان هزینه صرف نگهداری و خدمات دهی این آثار باستانی می شود که سنگ و آجر است. اگر این زبان کردی سرمایه و میراث است -که چنین است و به نظر ما شاه بیت سخن در حوزه زبان کردی بود- مقداری هم برای این زبان هزینه کنید. شما باید برای این میراث ملی سرمایه گذاری کنید.

آنچه که من اطلاع دارم، از 114 مجوزی که سال گذشته صادر کرده اید، تعداد چاپ کتب کردی از تعداد انگشتان دست فراتر نرفته است. دوستان ناشر حتما سخن مرا تایید خواهند کرد. این مسئله زیبنده یک استان فرهنگی نیست که شما کتاب کردی برای انتشار نداشته باشید. چه اشکال دارد که شما با مسئولان وزارت ارشاد صحبت کنید که کتاب کردی را حمایت کنیم. ناشر کتب فارسی فراوان است، اما ناشر کتب کردی محدود و به اندازه تعداد انگشتان دست است. یارانه کاغذ در ارشاد حذف شده است. براساس مجوز سالانه که تاییدیه شما را گذرانده، حداقل هزینه ای برای این ناشرین در نظر بگیرید، نه مجوزی که من دوست دارم.

از ناشران بخواهید که به زبان کردی، این سرمایه ملی، کتاب منتشر کنند. من هم دیگر مجبور نمی شوم برای چاپ یک کتاب چهار میلیون تومان هزینه کنم؛ برای من نویسنده هم دلگرمی است. در خصوص مجوز کتاب هم من یک درخواست دارم. اگر درخواست من نامعقول است، حتما بگویید. آنچه که شما در شهرهای سراسر ایران فرض می کنید، برای کردستان هم در نظر بگیرید. اگر چنانچه کتابی به زبان فارسی خارج از کشور چاپ شده باشد، در سراسر ایران می تواند از طریق ارشاد برای کسب مجوز اقدام کرد و اگر مجوز گرفت، می تواند در ایران هم در شبکه توزیع قرار گیرد. ما نمی گوییم کتاب را در خارج از کشور چاپ می کنیم و بعد از شما مجوز می گیریم. اما شما یک فاز برای ما قایل باشید. اگر کتابی از شما مجوز گرفت و مسیر شما را طی کرد و به علت مشکلاتی نتوانست در ایران چاپ شود و در خارج از ایران چاپ شد، اجازه بدهید که آن را وارد چرخه توزیع کتاب بکنیم؛ این نکته ای مهم است.

کرباسی: در مورد مجوز به اندازه کافی صحبت شد. فقط من یک نکته به صحبت های آقای کریمی اضافه کنم. 114 مورد مجوز انتشار کتاب در سال گذشته در کردستان کاملا چاپ نشده است. می توانم دلیل  بیاورم خود من مجوزهای متعددی دارم که هنوز موفق به چاپ نشده ام.

دلیل اینکه اشاره کردم که ما نگران هستیم که مجوزها استانی شود، عرض می کنم. زمانی وزارت ارشاد زیاد سخت نمی گرفت. بعد از چاپ، کتاب را به واحد معرفی می کردیم و از صد تا 300 جلد از ما خرید داشتند. اصلا نمی پرسیدند از کجا آمده ای؟ اگر از طریق استان اقدام کنیم، خیلی از کتاب های ما رد می شود. آنچه که هم تایید می شود، 50 یا حداکثر صد جلد توسط ارشاد خریداری می شود که واقعا عددی نیست. ما صنف ناشران استان مسایل و مشکلات را می دانیم و شما هم می دانید. خواهش ما این است که این مسایل را به تهران منتقل کنید. ما بعد از مشکلات متعدد در بخش مجوز، در توزیع کتاب هم با مشکلات جدی مواجه می شویم. با نام یک شهرستانی تا [مسایل] شرکت در نمایشگاه بین المللی کتاب را پشت سر می گذاریم، با مشکلات متعدد مواجه می شویم.

سیروان: چه مشکلاتی؟         

کرباسی: هزینه ماندگاری و بعد مسافت و ... بماند. بحث دیگر نمایشگاه های استانی است که چندی پیش به آقای میمنت آبادی زحمت اساسی دادیم. آقای استاندار و آقای میمنت آبادی زحمت زیاد کشیدند تا موسسه فرهنگی نمایشگاه های ایران اجازه دادند که ناشران استان کردستان

/ 1 نظر / 8 بازدید
آزاد

سلام دوست گرامی ، نظر شما با سیاست " کپی و پیست " در میان وبلاگهای فارسی زبان چیست ؟ چرا بعضی از وبلاگنویسان به خالق اثر حق مالکیت نمی دهند و افکار و اندیشه های دیگران را سرقت می کنند؟